Udar mózgu uznany za drugą główną przyczynę zgonów z powodu chorób układu sercowo-naczyniowego i istotny czynnik nabytej długotrwałej niepełnosprawności
Raport OECD: The State of Cardiovascular Health in the European Union
Opracowany przez European Stroke Organisation i Stroke Alliance for Europe, Stroke Action Plan for Europe wyznacza jasną mapę drogową zmniejszenia obciążenia udarem mózgu w Europie do 2030 roku.
Opierając się na postępach osiągniętych od czasu opublikowania pierwszego Stroke Action Plan for Europe w 2018 roku, zrewidowany dokument wskazuje zarówno osiągnięcia, jak i utrzymujące się luki w opiece: szczególnie w zakresie profilaktyki, reagowania w nagłych przypadkach, rehabilitacji i życia po udarze mózgu.
„Stroke Action Plan for Europe jest sygnałem alarmowym” powiedziała profesor Simona Sacco, przewodnicząca European Stroke Organisation. „Wiemy, co działa, a państwa Europy dysponują teraz opartym na dowodach planem zapewnienia wysokiej jakości opieki nad chorymi z udarem mózgu. Jednak bez woli politycznej i inwestycji niezbędnych do wdrożenia krajowych strategii dotyczących udaru mózgu zbyt wiele osób nadal będzie doświadczać możliwych do uniknięcia zgonów i zmieniającej życie niepełnosprawności.”
Stroke Action Plan for Europe opiera się na najnowszych ustaleniach z Stroke Services Tracker 2023, który gromadzi dane z 47 krajów. Chociaż niektóre kraje poczyniły znaczne postępy od 2018 roku, w tym zwiększyły liczbę krajowych planów dotyczących udaru mózgu, dane ujawniają również rażące nierówności, na przykład w dostępie do leczenia ostrego, takiego jak trombektomia, a także w długoterminowym wsparciu dla osób, które przeżyły udar.
- Tylko siedem krajów zdołało osiągnąć zalecany czas „door-to-groin” (od przybycia do szpitala do rozpoczęcia trombektomii) wynoszący 60 minut lub mniej. W 12 krajach to opóźnienie wynosiło ponad 90 minut, co zmniejsza szanse na dobry powrót do zdrowia.
- Tylko 13 krajów zgłasza posiadanie przeznaczonego programu dotyczącego życia po udarze mózgu, a ustrukturyzowana opieka następcza pozostaje rzadkością, mimo wyraźnych dowodów na jej znaczenie dla powrotu do zdrowia i jakości życia.
„Udar mózgu to nie tylko stan nagły, ale choroba na całe życie, która wymaga skoordynowanej reakcji” powiedziała profesor Hariklia Proios, przewodnicząca Stroke Alliance for Europe. „Udar mózgu jest drugą główną przyczyną zgonów z powodu chorób układu sercowo-naczyniowego i istotnym czynnikiem nabytej długotrwałej niepełnosprawności. Stroke Action Plan for Europe wskazuje rządom i systemom opieki zdrowotnej jasną drogę do poprawy wyników. Działania w zakresie udaru mózgu muszą rozpocząć się teraz.”
Stroke Action Plan for Europe określa jasne cele w siedmiu obszarach: profilaktyka pierwotna, organizacja usług dla chorych z udarem mózgu, postępowanie w ostrym udarze mózgu, profilaktyka wtórna, rehabilitacja, ocena wyników oraz życie po udarze mózgu. Zawiera także mierzalne wskaźniki odniesienia, których kraje mogą używać do monitorowania postępów.
„Udar mózgu zmienia życie w jednej chwili. To, co dzieje się potem, zależy od systemów budowanych wokół nas na poziomie społeczności i kraju. Stroke Action Plan for Europe jest kluczowym krokiem w kierunku zapewnienia osobom, które przeżyły udar, w całej Europie opieki i godności, na które zasługują.” mówi docent Melinda B. Roaldsen, lekarz i badaczka udaru mózgu z osobistym doświadczeniem choroby.
SAFE i ESO wzywają krajowych decydentów do współpracy z osobami z osobistym doświadczeniem choroby, pracownikami ochrony zdrowia i organizacjami wspierającymi chorych z udarem mózgu w celu wdrożenia SAP-E i zapewnienia sprawiedliwej opieki dla wszystkich.
O Stroke Action Plan for Europe i Stroke Service Tracker
Stroke Action Plan for Europe (SAP-E), uruchomiony w 2018 roku, stanowi strategiczny plan poprawy profilaktyki udaru mózgu, opieki oraz wsparcia w życiu po udarze mózgu do 2030 roku. Ponadto plan bezpośrednio wspiera cele nowo opublikowanego EU Cardiovascular Health Plan, który wzywa do silniejszej profilaktyki, wcześniejszej interwencji i bardziej skoordynowanych działań w zakresie chorób układu sercowo-naczyniowego, w tym udaru mózgu.
Stroke Service Tracker (SST) opracowano jako narzędzie monitorujące do oceny postępów Europy względem celów SAP-E, dostarczające cennych informacji krajowym zainteresowanym stronom do wprowadzania ulepszeń.
Zgodnie z niedawnym raportem OECD z 2025 roku „The State of Cardiovascular Health in the European Union”, udar mózgu jest drugą główną przyczyną zgonów z powodu chorób układu sercowo-naczyniowego po chorobie niedokrwiennej serca i istotnym czynnikiem nabytej długotrwałej niepełnosprawności.
Europa mierzy się z ponad 1,1 mln udarów mózgu rocznie, powodujących prawie 460 000 zgonów. Prawie 10 mln osób żyje z długoterminowymi skutkami udaru mózgu. Obciążenie ekonomiczne jest ogromne: w okresie 20 lat do 2040 roku koszty, według prognoz, wzrosną z 60 mld euro do 86 mld euro do 2040 roku bez pilnych reform.
SST pozostaje istotnym narzędziem do mapowania postępów i ujawniania obszarów, w których kraje zawodzą. Jest wezwaniem do działania, innowacji i inwestycji, aby każda osoba w Europie, która przeżyła udar mózgu, miała dostęp do wysokiej jakości, terminowej i sprawiedliwej opieki, bez względu na miejsce zamieszkania
Dołącz do nas
Dołącz do Globalnej Sieci Kardiologicznej Podstawowej Opieki Zdrowotnej. Członkostwo jest bezpłatne.
Czy chcą Państwo podać więcej informacji o sobie?
Zainteresowania
Wyślemy wiadomość e-mail z linkiem potwierdzającym rejestrację.





