DSÖ tarafından obezite tedavisinde GLP-1 ilaçlarının kullanımına ilişkin küresel kılavuz yayımlandı
1 milyardan fazla kişiyi etkileyen obezitenin giderek büyüyen küresel sağlık sorununa yanıt olarak Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), obezitenin kronik, nüks eden bir hastalık olarak tedavisinde Glukagon Benzeri Peptid-1 (GLP-1) tedavilerinin kullanımına ilişkin ilk kılavuzunu yayımlamıştır.
Obezite her ülkede insanları etkilemekte ve 2024'te dünya genelinde 3,7 milyon ölümle ilişkilendirilmiştir. Kararlı bir eylem olmadan, obezitesi olan kişi sayısının 2030'a kadar iki katına çıkması öngörülmektedir.
DSÖ, Eylül 2025'te GLP-1 tedavilerini, yüksek riskli gruplarda tip 2 diyabetin yönetimi için Temel İlaçlar Listesi'ne eklemiştir. Yeni kılavuzla DSÖ, sağlıklı beslenme, düzenli fiziksel aktivite ve sağlık profesyonellerinin desteğini içeren kapsamlı bir yaklaşımın parçası olarak, obeziteyle yaşayan kişilerin bu ciddi sağlık sorununun üstesinden gelmesini desteklemek için bu tedavilerin kullanımına ilişkin koşullu öneriler yayımlamaktadır.
"Obezite, DSÖ'nün dünya genelindeki ülkeleri ve insanları onu etkili ve hakkaniyetli biçimde kontrol etmeleri için destekleyerek ele almayı taahhüt ettiği büyük bir küresel sağlık sorunudur. Yeni rehberliğimiz, obezitenin kapsamlı ve yaşam boyu bakımla tedavi edilebilen kronik bir hastalık olduğunu kabul etmektedir" diyen DSÖ Genel Direktörü Dr Tedros Adhanom Ghebreyesus şöyle devam etti: "İlaç tek başına bu küresel sağlık krizini çözmeyecek olsa da, GLP-1 tedavileri milyonlarca kişinin obeziteyi aşmasına ve onunla ilişkili zararları azaltmasına yardımcı olabilir."
Obezite karmaşık, kronik bir hastalıktır ve kardiyovasküler hastalıklar, tip 2 diyabet ve bazı kanser türleri gibi bulaşıcı olmayan hastalıkların başlıca nedenidir. Ayrıca bulaşıcı hastalığı olan hastaların sonuçlarının daha kötü olmasına da katkıda bulunur.
Sağlık üzerindeki etkilerinin ötesinde, obezitenin küresel ekonomik maliyetinin 2030'a kadar yıllık 3 trilyon ABD dolarına ulaşacağı öngörülmektedir. Kılavuz, durumun ve ilişkili sağlık komplikasyonlarının yönetimiyle bağlantılı fırlayan sağlık maliyetlerini azaltma çabalarına yardımcı olabilir.
Dönüm noktası niteliğinde politika değişikliği
Yeni DSÖ rehberliği iki temel koşullu öneri içermektedir:
- GLP-1 tedavileri, hamile kadınlar hariç yetişkinler tarafından obezitenin uzun süreli tedavisi için kullanılabilir. Bu tedavilerin obezite tedavisinde ve metabolik ve diğer sonuçların iyileştirilmesinde etkinliği açık olmakla birlikte, uzun vadeli etkinlik ve güvenlilik, idame ve kesilmesine ilişkin sınırlı veriler, mevcut maliyetleri, yetersiz sağlık sistemi hazırlığı ve olası hakkaniyet sonuçları nedeniyle öneri koşulludur.
- GLP-1 tedavisi reçete edilen obeziteyle yaşayan yetişkinlere, sağlıklı beslenme ve fiziksel aktiviteyi içeren yapılandırılmış müdahaleler dahil yoğun davranışsal müdahaleler sunulabilir. Bu, tedavi sonuçlarını artırabileceğini düşündüren düşük kesinlikli kanıta dayanmaktadır.
İlaç tek başına obezite sorununu tersine çeviremez
GLP-1 tedavileri obezitesi olan yetişkinler için ilk etkili tedavi seçeneğini oluştursa da, DSÖ kılavuzu ilaçların tek başına sorunu çözmeyeceğini vurgulamaktadır. Obezite yalnızca bireysel bir sorun değil, aynı zamanda çok sektörlü eylem gerektiren toplumsal bir sorundur. Obeziteyle mücadele, mevcut yaklaşımların üç sütun üzerine kurulu kapsamlı bir stratejiye doğru köklü biçimde yeniden yönlendirilmesini gerektirir:
- Sağlığı geliştirmek ve obeziteyi önlemek için güçlü nüfus düzeyinde politikalar aracılığıyla daha sağlıklı ortamlar yaratmak;
- Obezite ve ilişkili eşlik eden hastalıkları geliştirme riski yüksek bireyleri hedefli tarama ve yapılandırılmış erken müdahalelerle korumak; ve
- Yaşam boyu, kişi merkezli bakıma erişimi sağlamak.
Uygulama hususları
Kılavuz, GLP-1 tedavilerine adil erişimin ve sağlık sistemlerinin bu ilaçların kullanımına hazırlanmasının önemini vurgulamaktadır. Bilinçli politikalar olmadan, bu tedavilere erişim mevcut sağlık eşitsizliklerini daha da kötüleştirebilir. DSÖ, küresel ihtiyaçları karşılamak için üretim, karşılanabilirlik ve sistem hazırlığı konusunda acil eylem çağrısı yapmaktadır.
Üretimin hızla genişlemesine rağmen, GLP-1 tedavilerinin 2030'a kadar yararlanabilecek kişilerin %10'undan azına ulaşacağı öngörülmektedir. Kılavuz, küresel toplumu, diğerlerinin yanı sıra ortak tedarik, kademeli fiyatlandırma ve gönüllü lisanslama gibi erişimi genişletecek stratejileri değerlendirmeye çağırmaktadır.
DSÖ eylemi
DSÖ kılavuzu, obezitenin ortaya koyduğu zorlukları ele almak isteyen Üye Devletlerinin talepleri üzerine geliştirmiştir. Kılavuzun geliştirilme süreci, mevcut kanıtların kapsamlı analizini ve yaşanmış deneyimi olan kişiler dahil geniş bir paydaş yelpazesiyle istişareyi içermiştir. Bu kılavuz, DSÖ'nün obeziteyi durdurma hızlandırma planı kapsamında önemli bir çıktıdır ve yeni kanıtlar ortaya çıktıkça düzenli olarak güncellenecektir.
2026 boyunca DSÖ, en yüksek ihtiyacı olanlara ilk önce ulaşılmasını sağlamak için şeffaf ve hakkaniyetli bir önceliklendirme çerçevesinin geliştirilmesini teşvik etmek amacıyla ilgili paydaşlarla yakın çalışacaktır.
Notlar
Obezite için GLP-1 tedavileri hakkında
DSÖ, yetişkinlerde Vücut Kitle İndeksi'nin (VKİ) 30 veya daha yüksek olmasını obezite olarak tanımlamaktadır. GLP-1 reseptör agonistleri, kan şekerini düşürmeye ve kilo kaybını desteklemeye yardımcı olan, kalp ve böbrek komplikasyonları riskini azaltan ve tip 2 diyabetli kişilerde erken ölüm riskini bile düşürebilen bir ilaç sınıfıdır. Bu kılavuz, yetişkinlerde obezitenin uzun süreli tedavisinde kullanılan üç etkene özgü öneriler sunmaktadır: liraglutid, semaglutid ve tirzepatid.
Sahte ve standart dışı tıbbi ürünler
GLP-1 tedavilerine yönelik küresel talep, sahte ve standart dışı ürünlerin yayılmasını körüklemiş, hasta güvenliğini ve güveni tehdit etmiştir. Kaliteyi sağlamak, düzenlenmiş dağıtım ve nitelikli bir sağlık hizmeti sağlayıcısı tarafından reçete edilmesini, güçlü denetimi, hasta eğitimini ve halk sağlığını korumak için küresel iş birliğini gerektirir.
Bize katılın
Küresel Birinci Basamak Kardiyovasküler Ağına katılın. Üyelik ücretsizdir.
Bize kendinizden biraz daha söz etmek ister misiniz?
İlgi alanları
Kaydınızı onaylamanız için size bir bağlantı içeren e-posta göndereceğiz.




