Η παρούσα αναδρομική ανασκόπηση περιγράφει τη μετατόπιση στη διαχείριση της χρόνιας νεφρικής νόσου (ΧΝΝ) από τη μονοθεραπεία με αναστολείς του συστήματος ρενίνης-αγγειοτενσίνης σε μια προσέγγιση συνδυασμού τεσσάρων στηριγμάτων, η οποία περιλαμβάνει αναστολείς SGLT2, αγωνιστές υποδοχέων GLP-1 και μη στεροειδείς ανταγωνιστές μεταλλοκορτικοειδών υποδοχέων. Τα δεδομένα και οι κατευθυντήριες οδηγίες KDIGO του 2024 υποδεικνύουν ότι αυτές οι συμπληρωματικές θεραπείες μειώνουν σημαντικά τον κίνδυνο νεφρικής ανεπάρκειας σε ασθενείς με διαβήτη, βελτιώνοντας παράλληλα την ασφάλεια και την ανοχή, ιδίως μέσω της μείωσης της υπερκαλιαιμίας. Οι κλινικοί ιατροί θα πρέπει να εξετάσουν την έγκαιρη ενσωμάτωση αυτής της πολυτροπικής στρατηγικής, ενώ η τρέχουσα έρευνα εστιάζει σε πληθυσμούς ΧΝΝ χωρίς διαβήτη και σε νέους παράγοντες, όπως οι αναστολείς της αλδοστερόνης συνθάσης.
Η διαχείριση της χρόνιας νεφρικής νόσου (ΧΝΝ) έχει εξελιχθεί από την υποστηρικτική θεραπεία με μονοθεραπεία αναστολείς του συστήματος ρενίνης-αγγειοτενσίνης (RASi) σε συνδυαστικές θεραπείες πολλαπλών στόχων. Παρόλο που οι RASi παραμένουν θεμελιώδεις, η περιορισμένη αποτελεσματικότητά τους στην πλήρη πρόληψη της εξέλιξης της νόσου (π.χ. υπολειπόμενη αλβουμινουρία) και οι ανησυχίες για την ασφάλεια, όπως η υπερκαλιαιμία, έχουν τονίσει την ανάγκη για νέους θεραπευτικούς παράγοντες. Οι αναστολείς του μεταφορέα νατρίου-γλυκόζης τύπου 2 (SGLT2i), οι αγωνιστές των υποδοχέων γλυκαγόνης-παρόμοιου πεπτιδίου-1 (GLP-1RA) και οι μη στεροειδείς ανταγωνιστές των μεταλλοκορτικοειδών υποδοχέων (nsMRA) επιδεικνύουν συμπληρωματικά νεφροπροστατευτικά αποτελέσματα στοχεύοντας μεταβολικούς, αιμοδυναμικούς και φλεγμονώδεις δρόμους στο πλαίσιο του καρδιαγγειακού-νεφρικού-μεταβολικού (CKM) συνδρόμου. Τα δεδομένα από μελέτες μεγάλης κλίμακας δείχνουν ότι οι συνδυαστικές θεραπείες «τεσσάρων στηλών» είναι ανώτερες της μονοθεραπείας στη μείωση του κινδύνου νεφρικής ανεπάρκειας σε ασθενείς με διαβήτη, ενώ παρουσιάζουν επίσης συμπληρωματικά προφίλ ασφαλείας που ενισχύουν την ανοχή και τη μακροπρόθεσμη συμμόρφωση των ασθενών. Για παράδειγμα, ο συνδυασμός SGLT2i με RASi μειώνει τον κίνδυνο υπερκαλιαιμίας και μειώνει τη διακοπή των RASi, ενισχύοντας έτσι τη συνέχιση της θεραπείας. Οι κλινικές κατευθυντήριες οδηγίες KDIGO 2024 για την αξιολόγηση και διαχείριση της ΧΝΝ τονίζουν τη διαχείριση με επίκεντρο τον ασθενή και τη βασισμένη σε ομάδα, η οποία ενσωματώνει αυτές τις θεραπείες. Οι μελλοντικές κατευθύνσεις περιλαμβάνουν την επέκταση των δεδομένων σε πληθυσμούς με ΧΝΝ μη διαβητικού τύπου, την ταχύτερη εφαρμογή αυτών των θεραπειών «τεσσάρων στηλών» και νέων θεραπειών, όπως οι αναστολείς της αλδοστερόνης συνθάσης, σε αυτή την ευάλωτη ομάδα.
