EN Menu

11 Σεπ. 2026

Από την ινσουλινοαντίσταση στην ενεργοποίηση των υποδοχέων ινκρετίνης στην πρόληψη του διαβήτη τύπου 2 σε άτομα με παχυσαρκία.

Branislava Teofilović, Jelena Trkulja, Nevena Grujić-Letić et al. - Current medical research and opinion

Αυτή η αφηγηματική ανασκόπηση αξιολογεί τις φαρμακολογικές στρατηγικές για την πρόληψη του διαβήτη τύπου 2 σε άτομα με παχυσαρκία και αντίσταση στην ινσουλίνη. Ενώ η μετφορμίνη διατηρεί τις ισχυρότερες μακροπρόθεσμες αποδείξεις για την πρόληψη του διαβήτη, τα αγωνιστές του υποδοχέα GLP-1 και η τιρζεπατίδη δείχνουν ότι η σημαντική απώλεια βάρους καθυστερεί σημαντικά την εξέλιξη σε εμφανή διαβήτη. Οι αναστολείς SGLT2 προσφέρουν αποδεδειγμένα καρδιαγγειακά και νεφρικά οφέλη, αλλά τα τρέχοντα δεδομένα δεν υποστηρίζουν ακόμη τη ρουτίνα χρήση τους συγκεκριμένα για την πρόληψη του διαβήτη. Οι κλινικοί γιατροί θα πρέπει να προτεραιοποιούν τις αλλαγές στον τρόπο ζωής σε συνδυασμό με στοχευμένη φαρμακοθεραπεία, προσαρμοσμένη στο ατομικό μεταβολικό κίνδυνο και τις συνοδά νοσήματα.

Σύνοψη

Ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 (ΣΔΤ2) αποτελεί μία από τις πιο σημαντικές μεταβολικές προκλήσεις της σύγχρονης εποχής, με πάνω από 828 εκατομμύρια άτομα παγκοσμίως να ζουν με διαβήτη. Η παχυσαρκία και η ινσουλινοαντίσταση είναι κύριοι τροποποιήσιμοι παράγοντες που συμβάλλουν στον κίνδυνο εμφάνισης και στην εξέλιξη του ΣΔΤ2, αν και η νόσος είναι ετερογενής και προκύπτει από πολύπλοκες αλληλεπιδράσεις μεταξύ δυσλειτουργίας των β-κυττάρων, δυσρύθμισης της ηπατικής γλυκόζης, δυσλειτουργίας του λιπώδους ιστού, αλλαγμένης βιολογίας των ινκρετινών, χρόνιας φλεγμονής χαμηλού βαθμού και γενετικής ευαισθησίας. Στα άτομα με παχυσαρκία και ινσουλινοαντίσταση, η εξέλιξη από την προδιαβητική κατάσταση σε εμφανή υπεργλυκαιμία αποτελεί μια σημαντική, αν και όχι καθολική, πορεία της νόσου και παρέχει μια κλινικά σχετική περίοδο για προληπτική παρέμβαση. Η παρούσα ανασκόπηση εξετάζει φαρμακολογικές στρατηγικές σχετικές με την πρόληψη του ΣΔΤ2 σε άτομα χωρίς διαπιστωμένο διαβήτη που παρουσιάζουν προδιαβήτη και/ή παχυσαρκία με υψηλό κίνδυνο εξέλιξης σε ΣΔΤ2, με ιδιαίτερη έμφαση στη φαρμακοθεραπεία παχυσαρκίας με βάση τα ινκρετίνες. Η μετφορμίνη παραμένει το γλυκόζη-μειωτικό φάρμακο με την πιο εδραιωμένη μακροπρόθεσμη απόδειξη για την πρόληψη του διαβήτη σε επιλεγμένα άτομα υψηλού κινδύνου με προδιαβήτη, δρώντας μέσω πολλαπλών ηπατικών και εντερικών μηχανισμών που περιλαμβάνουν τόσο AMPK-εξαρτώμενες όσο και AMPK-ανεξάρτητες οδούς. Συζητούνται άλλες εδραιωμένες κλάσεις αντιυπεργλυκαιμικών φαρμάκων κυρίως για να διακριθούν οι θεραπείες με απόδειξη καθυστέρησης της εξέλιξης σε διαβήτη από τα σκευάσματα του κύριου ρόλου των οποίων παραμένει η θεραπεία του διαπιστωμένου ΣΔΤ2. Οι αναστολείς SGLT2 παρέχουν σημαντική καρδιαγγειακή και νεφρική προστασία, αν και τα τρέχοντα δεδομένα είναι ανεπαρκή για να υποστηρίξουν τη ρουτίνα χρήση τους αποκλειστικά για την πρόληψη του ΣΔΤ2. Οι αγωνιστές του υποδοχέα GLP-1 και ο διπλός αγωνιστής των υποδοχέων GIP/GLP-1 τιρζεπατίδη έχουν προωθήσει σημαντικά τη φαρμακοθεραπεία παχυσαρκίας, προκαλώντας κλινικά σημαντική απώλεια βάρους και ευρύτερα καρδιομεταβολικά οφέλη που μπορεί να μειώσουν την εξέλιξη σε ΣΔΤ2 σε άτομα υψηλού κινδύνου. Οι θεραπείες επόμενης γενιάς με βάση τα ινκρετίνες, συμπεριλαμβανομένων των αγωνιστών τριπλού υποδοχέα, ενδέχεται να διευρύνουν περαιτέρω τις θεραπευτικές επιλογές, αλλά παραμένουν ένα εξελισσόμενο πεδίο έρευνας. Η παρέμβαση στον τρόπο ζωής και η βιώσιμη διαχείριση του βάρους παραμένουν η βάση της πρόληψης του ΣΔΤ2, με τις φαρμακολογικές στρατηγικές να επιλέγονται σύμφωνα με τον μεμονωμένο μεταβολικό κίνδυνο, τις ενδείξεις θεραπείας σχετικές με την παχυσαρκία, τις συνοδά νοσήματα και τη δύναμη των δεδομένων που υποστηρίζουν την πρόληψη του διαβήτη.