Μια πρόσφατη αφηγηματική ανασκόπηση και δεδομένα από δοκιμή φάσης 3 (SURMOUNT-OSA) δείχνουν ότι τα αγωνιστές των υποδοχέων GLP-1, συμπεριλαμβανομένης της τιρζεπατίδης, μειώνουν τον δείκτη άπνοιας-υποπνοίας κατά 20 έως 24 επεισόδια ανά ώρα σε ενήλικες με παχυσαρκία και obstructive sleep apnea. Οι ρυθμοί ύφεσης φτάνουν το 42% έως 50% (AHI <5 ή <15 χωρίς συμπτώματα), κυρίως λόγω της απώλειας βάρους και της μείωσης του λιπώδους ιστού των άνω αεραγωγών. Ενώ η αποτελεσματικότητα δεν ανταποκρίνεται στη CPAP και τα καρδιαγγειακά αποτελέσματα παραμένουν μη αποδεδειγμένα, αυτοί οι παράγοντες τοποθετούνται ως μια πολύτιμη προσθήκη για ασθενείς που δεν ανέχονται την CPAP, για προεγχειρητική βελτιστοποίηση ή για την επέκταση της υποψηφιότητας για διέγερση του υπογλώσσιου νεύρου.
ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΗΤΑ: Η αποφρακτική άπνοια ύπνου (OSA) επηρεάζει σχεδόν 1 δισεκατομμύριο ενήλικες παγκοσμίως και συνδέεται ανεξάρτητα με καρδιαγγειακή νόσο, αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο και αυξημένη θνητότητα. Αν και η συνεχής θετική πίεση αεραγωγών (CPAP) παραμένει τη θεραπεία αναφοράς, οι ρυθμοί συμμόρφωσης μόνο 30% έως 60% περιορίζουν την αποτελεσματικότητά της σε επίπεδο πληθυσμού. Η παχυσαρκία υπάρχει στο 60% έως 70% των ασθενών με OSA και αποτελεί τον πρωτεύοντα τροποποιήσιμο παράγοντα κινδύνου, ωστόσο, μέχρι πρόσφατα, δεν υπήρχαν φαρμακολογικές θεραπείες που να στοχεύουν συγκεκριμένα σε αυτόν τον παθοφυσιολογικό μηχανισμό. Η έγκριση του τιρζεπατίδης τον Δεκέμβριο του 2024 από τον Αμερικανικό Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) ως το πρώτο φάρμακο που ενδείκνυται για μέτρια έως σοβαρή OSA σε ενήλικες με παχυσαρκία, αντιπροσωπεύει μια αλλαγή παραδείγματος προς τη φαρμακοθεραπεία που τροποποιεί την πορεία της νόσου, με επιπτώσεις για την ωτορινολαρυγγολογική πρακτική. ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ: Έξι μετα-αναλύσεις έδειξαν συνεκτικές μειώσεις στον δείκτη άπνοιας-υπνοπαυσίας (AHI) με τους αγωνιστές των υποδοχέων γλυκαγόνης-παρόμοιου πεπτιδίου-1 (GLP-1 RAs), κυμαινόμενες από -5,7 έως -21,9 επεισόδια ανά ώρα. Οι κλινικές μελέτες φάσης 3 SURMOUNT-OSA έδειξαν ότι το τιρζεπατίδιο μείωσε τον AHI κατά 20 έως 24 επεισόδια ανά ώρα σε σύγκριση με το εικονικό φάρμακο, με το 42% έως 50% των ασθενών να παρουσιάζουν ύφεση της νόσου (AHI <5 επεισόδια ανά ώρα ή <15 χωρίς συμπτώματα). Η απώλεια βάρους είναι ο πρωτεύων τεκμηριωμένος μηχανισμός, με τους GLP-1 RAs να μειώνουν το λίπος της γλώσσας και το παραφαρυγγικό λιπώδη ιστό που συμβάλλουν στην κατάρρευση του ανώτερου αεραγωγού. Νεότερες προκλινικές ενδείξεις έχουν υποδείξει πιθανές επιδράσεις ανεξάρτητες του βάρους μέσω της ρύθμισης της χημειαισθησίας από τους υποδοχείς GLP-1 στο καρωτιδικό σώμα (επηρεάζοντας την κερδισμένη κυκλικότητα), αλληλεπιδράσεων με τον pathway της λεπτίνης που σχετίζονται με τον νευρομυϊκό έλεγχο του ανώτερου αεραγωγού και καταστολής του φλεγμονώδους πυρήνα NLRP3. Ωστόσο, οι GLP-1 RAs δεν αντιστοιχούσαν στην αποτελεσματικότητα του CPAP (περίπου 22 vs 31 επεισόδια ανά ώρα μείωσης του AHI), τα οφέλη για καρδιαγγειακά αποτελέσματα παραμένουν μη τεκμηριωμένα, και η επαναπροσθήκη βάρους εμφανίζεται συχνά μετά τη διακοπή. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΧΕΤΙΚΟΤΗΤΑ: Αυτή η ανασκόπηση υποδεικνύει ότι οι GLP-1 RAs προσφέρουν στους ωτορινολαρυγγολόγους μια θεραπεία που τροποποιεί την πορεία της νόσου ως συμπληρωματική για την OSA σχετιζόμενη με παχυσαρκία, η οποία τοποθετείται καλύτερα ως συμπληρωματική θεραπεία παράλληλα με το CPAP, ως βελτιστοποίηση πριν από χειρουργική επέμβαση του ανώτερου αεραγωγού ή πιθανώς για την επέκταση της υποψηφιότητας για τον διεγερτή του υπογλώσσιου νεύρου. Είναι κατάλληλοι για ασθενείς με δείκτη μάζας σώματος (υπολογιζόμενος ως βάρος σε κιλά διαιρεμένο με το ύψος σε μέτρα στο τετράγωνο) μεγαλύτερο από 30 που είναι δυσανεκτικοί στο CPAP ή έχουν συννοσηρότητες σχετιζόμενες με παχυσαρκία, αλλά είναι απίθανο να ωφελήσουν άτομα χωρίς παχυσαρκία ή εκείνα με πρωτίστως ανατομική απόφραξη. Κρίσιμα κενά σε αποδεικτικά στοιχεία περιλαμβάνουν τις συσχετίσεις με την κρίσιμη πίεση κλεισίματος του φαρυγγα, τα μοτίβα κατάρρευσης στη ενδοσκόπηση ύπνου που προκαλείται από φάρμακα και τα αποτελέσματα συνδυαστικής θεραπείας με τον διεγερτή του υπογλώσσιου νεύρου.
