Αυτή η υποανάλυση THEMIS-PCI έδειξε ότι η τικαγρελόρη προστιθέμενη στην ασπιρίνη μείωσε σημαντικά τα καρδιαγγειακά συμβάντα σε διαβητικούς ασθενείς με σταθερή στεφανιαία νόσο και προηγούμενο PCI, προσδιορίζοντας την υποομάδα με το πιο ευνοϊκό προφίλ οφέλους-κινδύνου εντός της συνολικά ουδέτερης μελέτης THEMIS.
Οι ασθενείς με σταθερή στεφανιαία νόσο και διαβήτη με προηγούμενη διαδερμική στεφανιαία παρέμβαση (PCI), ιδίως εκείνοι με προηγούμενη τοποθέτηση στεντ, διατρέχουν υψηλό κίνδυνο ισχαιμικών συμβάντων. Αυτοί οι ασθενείς αντιμετωπίζονται γενικά με ασπιρίνη. Σε αυτή τη μελέτη, στοχεύσαμε να διερευνήσουμε εάν αυτοί οι ασθενείς θα ωφελούνταν από θεραπεία με ασπιρίνη συν τικαγρελόρη.
Η μελέτη Effect of Ticagrelor on Health Outcomes in diabEtes Mellitus patients Intervention Study (THEMIS) ήταν μια φάσης 3, τυχαιοποιημένη, διπλή-τυφλή, ελεγχόμενη με εικονικό φάρμακο μελέτη, που διεξήχθη σε 1.315 κέντρα σε 42 χώρες. Οι ασθενείς ήταν επιλέξιμοι εάν ήταν 50 ετών ή άνω, με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, λαμβάνοντας αντιυπεργλυκαιμικά φάρμακα για τουλάχιστον 6 μήνες, με σταθερή στεφανιαία νόσο, και ένα από τα άλλα τρία αμοιβαία μη αποκλειστικά κριτήρια: ιστορικό προηγούμενης PCI ή αορτοστεφανιαίας παράκαμψης, ή τεκμηρίωση αγγειογραφικής στένωσης 50% ή περισσότερο σε τουλάχιστον μία στεφανιαία αρτηρία. Οι επιλέξιμοι ασθενείς κατανεμήθηκαν τυχαία (1:1) σε τικαγρελόρη ή εικονικό φάρμακο, με χρήση διαδραστικού συστήματος φωνητικής ή διαδικτυακής απάντησης. Η μελέτη THEMIS-PCI περιελάμβανε μια προκαθορισμένη υποομάδα ασθενών με προηγούμενη PCI. Το πρωτεύον αποτέλεσμα αποτελεσματικότητας ήταν ένα σύνθετο σημείο καρδιαγγειακού θανάτου, εμφράγματος του μυοκαρδίου, ή εγκεφαλικού επεισοδίου (μετρημένο στον πληθυσμό πρόθεσης θεραπείας).
Μεταξύ 17 Φεβρουαρίου 2014 και 24 Μαΐου 2016, 11.154 ασθενείς (58% της συνολικής μελέτης THEMIS) με ιστορικό προηγούμενης PCI εντάχθηκαν στη μελέτη THEMIS-PCI. Η διάμεση παρακολούθηση ήταν 3,3 έτη (ΕΔ 2,8-3,8). Στην ομάδα με προηγούμενη PCI, λιγότεροι ασθενείς που λάμβαναν τικαγρελόρη είχαν συμβάν πρωτεύοντος αποτελέσματος αποτελεσματικότητας σε σύγκριση με την ομάδα εικονικού φαρμάκου (404 [7,3%] από 5.558 έναντι 480 [8,6%] από 5.596· HR 0,85 [ΔΕ 95% 0,74-0,97], p=0,013). Η ίδια επίδραση δεν παρατηρήθηκε σε ασθενείς χωρίς PCI (p=0,76, P αλληλεπίδρασης=0,16). Το ποσοστό ασθενών με καρδιαγγειακό θάνατο ήταν παρόμοιο και στις δύο ομάδες θεραπείας (174 [3,1%] με τικαγρελόρη έναντι 183 [3,3%] με εικονικό φάρμακο· HR 0,96 [ΔΕ 95% 0,78-1,18], p=0,68), όπως και ο θάνατος από όλες τις αιτίες (282 [5,1%] έναντι 323 [5,8%]· 0,88 [0,75-1,03], p=0,11). Σοβαρή αιμορραγία TIMI εμφανίστηκε σε 111 (2,0%) από τους 5.536 ασθενείς που λάμβαναν τικαγρελόρη και σε 62 (1,1%) από τους 5.564 ασθενείς που λάμβαναν εικονικό φάρμακο (HR 2,03 [ΔΕ 95% 1,48-2,76], p<0,0001), και θανατηφόρα αιμορραγία σε 6 (0,1%) από τους 5.536 ασθενείς με τικαγρελόρη και 6 (0,1%) από τους 5.564 με εικονικό φάρμακο (1,13 [0,36-3,50], p=0,83). Ενδοκράνια αιμορραγία εμφανίστηκε σε 33 (0,6%) και 31 (0,6%) ασθενείς (1,21 [0,74-1,97], p=0,45). Η τικαγρελόρη βελτίωσε το καθαρό κλινικό όφελος: 519/5.558 (9,3%) έναντι 617/5.596 (11,0%), HR=0,85, ΔΕ 95% 0,75-0,95, p=0,005, σε αντίθεση με τους ασθενείς χωρίς PCI όπου δεν το έκανε, P αλληλεπίδρασης=0,012. Το όφελος ήταν παρόν ανεξάρτητα από τον χρόνο από την πιο πρόσφατη PCI.
Σε ασθενείς με διαβήτη, σταθερή στεφανιαία νόσο, και προηγούμενη PCI, η τικαγρελόρη προστιθέμενη στην ασπιρίνη μείωσε τον καρδιαγγειακό θάνατο, το έμφραγμα του μυοκαρδίου, και το εγκεφαλικό επεισόδιο, αν και με αυξημένη σοβαρή αιμορραγία. Σε αυτόν τον μεγάλο, εύκολα αναγνωρίσιμο πληθυσμό, η τικαγρελόρη προσέφερε ένα ευνοϊκό καθαρό κλινικό όφελος (περισσότερο απ' ό,τι σε ασθενείς χωρίς ιστορικό PCI). Αυτή η επίδραση δείχνει ότι η μακροχρόνια θεραπεία με τικαγρελόρη επιπλέον της ασπιρίνης θα πρέπει να εξετάζεται σε ασθενείς με διαβήτη και ιστορικό PCI που έχουν ανεχθεί αντιαιμοπεταλιακή θεραπεία, έχουν υψηλό ισχαιμικό κίνδυνο, και χαμηλό κίνδυνο αιμορραγίας.
