Αυτή η εκτενής μετα-ανάλυση ποσοτικοποίησε την αποτελεσματικότητα μείωσης της αρτηριακής πίεσης όλων των κατηγοριών αντιυπερτασικών φαρμάκων και των συνδυασμών τους, παρέχοντας μια βασισμένη σε στοιχεία αναφορά για την εκτίμηση της αναμενόμενης μείωσης της αρτηριακής πίεσης με διαφορετικά θεραπευτικά σχήματα.
Στόχος μας ήταν να ποσοτικοποιήσουμε την αποτελεσματικότητα μείωσης της αρτηριακής πίεσης των αντιυπερτασικών φαρμάκων και των συνδυασμών τους από τις πέντε κύριες κατηγορίες φαρμάκων.
Διεξήγαμε συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση τυχαιοποιημένων, διπλά-τυφλών, ελεγχόμενων με εικονικό φάρμακο δοκιμών με ενήλικες συμμετέχοντες που κατανεμήθηκαν τυχαία να λάβουν αναστολείς του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτενσίνης, αναστολείς υποδοχέων αγγειοτενσίνης II, β-αναστολείς, ανταγωνιστές διαύλων ασβεστίου, ή διουρητικά. Τα κριτήρια επιλεξιμότητας περιελάμβαναν διάρκεια παρακολούθησης μεταξύ 4 και 26 εβδομάδων, σταθερή αντιυπερτασική θεραπεία σε όλους τους συμμετέχοντες για τουλάχιστον 4 εβδομάδες πριν από την αξιολόγηση της αρτηριακής πίεσης παρακολούθησης· και διαθεσιμότητα ιατρειακής αρτηριακής πίεσης για τον υπολογισμό της μέσης διαφοράς στη συστολική αρτηριακή πίεση μεταξύ των ομάδων θεραπείας. Δοκιμές διασταύρωσης με περίοδο έκπλυσης μικρότερη των 2 εβδομάδων μεταξύ των περιόδων διασταύρωσης αποκλείστηκαν. Κατάλληλες μελέτες που δημοσιεύθηκαν μεταξύ της έναρξης των βάσεων δεδομένων και της 31ης Δεκεμβρίου 2022 εντοπίστηκαν μέσω αναζητήσεων στο Cochrane Central Register of Controlled Trials, στη MEDLINE, και στην Epistemonikos· οι αναζητήσεις επικαιροποιήθηκαν ώστε να συμπεριλάβουν μελέτες που δημοσιεύθηκαν μεταξύ 1ης Ιανουαρίου 2023 και 28ης Φεβρουαρίου 2025. Το πρωτεύον αποτέλεσμα ήταν η διορθωμένη ως προς το εικονικό φάρμακο μείωση της συστολικής αρτηριακής πίεσης. Η αποτελεσματικότητα μείωσης της αρτηριακής πίεσης εκτιμήθηκε με χρήση μετα-αναλύσεων σταθερών επιδράσεων τυποποιημένων ως προς τη μέση αρχική αρτηριακή πίεση των μελετών που συμπεριλήφθηκαν. Τα θεραπευτικά σχήματα κατηγοριοποιήθηκαν σε χαμηλή, μέτρια, και υψηλή ένταση, που αντιστοιχούν σε αποτελεσματικότητα μείωσης της συστολικής αρτηριακής πίεσης <10 mmHg, 10-19 mmHg, και ≥20 mmHg, αντίστοιχα, από αρχική τιμή 154 mmHg. Αναπτύχθηκε ένα μοντέλο για τον υπολογισμό της αποτελεσματικότητας για οποιονδήποτε συνδυασμό αντιυπερτασικών και επικυρώθηκε σε εξωτερικές δοκιμές διπλών και τριπλών συνδυασμών αντιυπερτασικών. Το πρωτόκολλο της μελέτης καταχωρίστηκε στην International Platform of Registered Systematic Review and Meta-analysis Protocols (INPLASY202410036).
Αναλύσαμε 484 δοκιμές που περιελάμβαναν 104.176 συμμετέχοντες (μέση ηλικία 54 έτη [ΤΑ 8], 57.422 [55%] άνδρες, 46.754 [45%] γυναίκες, και μέση αρχική συστολική αρτηριακή πίεση 154/100 mmHg). Η μέση διάρκεια παρακολούθησης ήταν 8,6 εβδομάδες (ΤΑ 5,2). Κατά μέσο όρο, η μονοθεραπεία σε τυποποιημένη δόση μείωσε τη συστολική αρτηριακή πίεση κατά 8,7 mmHg (95% ΔΕ 8,2-9,2), και κάθε διπλασιασμός της δόσης προσέφερε επιπλέον μείωση 1,5 mmHg (1,2-1,7). Οι διπλοί συνδυασμοί σε μία τυποποιημένη δόση προσέφεραν μείωση της συστολικής αρτηριακής πίεσης κατά 14,9 mmHg (95% ΔΕ 13,1-16,8), με κάθε διπλασιασμό των δόσεων και των δύο φαρμάκων να προσφέρει επιπλέον μείωση 2,5 mmHg (1,4-3,7). Κάθε μείωση κατά 10 mmHg της αρχικής συστολικής αρτηριακής πίεσης μείωνε την αποτελεσματικότητα μείωσης της πίεσης κατά 1,3 mmHg (1,0-1,5) για τις μονοθεραπείες, αν και παρατηρήθηκαν διαφορές μεταξύ των κατηγοριών φαρμάκων. Από τις 57 μονοθεραπείες σε τυποποιημένη δόση, οι 45 (79%) ταξινομήθηκαν ως χαμηλής έντασης. Από τους 189 διαφορετικούς διπλούς συνδυασμούς φαρμάκου-δόσης, οι 110 (58%) ταξινομήθηκαν ως μέτριας έντασης, και οι 21 (11%) ως υψηλής έντασης. Υπήρχαν σημαντικές διαφορές στις σχέσεις δόσης-απόκρισης και αρχικής πίεσης-απόκρισης μεταξύ και εντός των κατηγοριών φαρμάκων. Το μοντέλο αποτελεσματικότητας έδειξε υψηλή συσχέτιση μεταξύ προβλεπόμενων και παρατηρούμενων συστολικών αρτηριακών πιέσεων κατά την επικύρωση σε εξωτερικές δοκιμές (r=0,76, p<0,0001).
Αυτές οι αναλύσεις παρέχουν αξιόπιστες εκτιμήσεις της αναμενόμενης επίδρασης μείωσης της αρτηριακής πίεσης για οποιονδήποτε συνδυασμό αντιυπερτασικών φαρμάκων, επιτρέποντας την ταξινόμηση της αποτελεσματικότητάς τους σε χαμηλή, μέτρια, και υψηλή ένταση.
