Οι στατίνες δεν προκαλούν την πλειονότητα των παθήσεων που αναφέρονται στα φύλλα οδηγιών χρήσης τους, συμπεριλαμβανομένων της απώλειας μνήμης, της κατάθλιψης, των διαταραχών ύπνου και της στυτικής και σεξουαλικής δυσλειτουργίας, σύμφωνα με την πιο ολοκληρωμένη μέχρι σήμερα ανασκόπηση πιθανών παρενεργειών. Η μελέτη διεξήχθη από ερευνητές του Oxford Population Health και δημοσιεύτηκε στο The Lancet.
Η καρδιαγγειακή νόσος προκαλεί περίπου 20 εκατομμύρια θανάτους παγκοσμίως και ευθύνεται για περίπου το ένα τέταρτο όλων των θανάτων στο Ηνωμένο Βασίλειο. Οι στατίνες είναι εξαιρετικά αποτελεσματικά φάρμακα που μειώνουν τα επίπεδα της LDL χοληστερόλης («κακή» χοληστερόλη) και έχει επανειλημμένα αποδειχθεί ότι μειώνουν τον κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου. Ωστόσο, υπήρξαν ανησυχίες σχετικά με πιθανές παρενέργειες.\n\nΟι ερευνητές συγκέντρωσαν δεδομένα από 23 μεγάλης κλίμακας τυχαιοποιημένες μελέτες της Cholesterol Treatment Trialists' Collaboration: 123.940 συμμετέχοντες σε 19 μεγάλης κλίμακας κλινικές δοκιμές που σύγκριναν τις επιδράσεις των θεραπειών με στατίνες έναντι εικονικού φαρμάκου (ή δισκίου εικονικού φαρμάκου), και 30.724 συμμετέχοντες σε τέσσερις δοκιμές που σύγκριναν πιο εντατική έναντι λιγότερο εντατικής θεραπείας με στατίνες.\n\nΔιαπίστωσαν παρόμοιους αριθμούς αναφορών τόσο για όσους λάμβαναν στατίνες όσο και για όσους λάμβαναν εικονικό φάρμακο για σχεδόν όλες τις παθήσεις που αναφέρονται στα φύλλα οδηγιών χρήσης ως πιθανές παρενέργειες. Για παράδειγμα, κάθε χρόνο, ο αριθμός των αναφορών γνωστικής ή μνημονικής διαταραχής ήταν 0,2% σε όσους λάμβαναν στατίνες, αλλά επίσης 0,2% σε όσους λάμβαναν το εικονικό φάρμακο. Αυτό σημαίνει ότι, ενώ οι άνθρωποι μπορεί να παρατηρήσουν αυτά τα προβλήματα κατά τη λήψη στατινών, δεν υπάρχουν καλά στοιχεία ότι προκαλούνται από τη στατίνη.\n\nΒασικά ευρήματα:\n\n- Δεν υπήρχε στατιστικά σημαντικός επιπλέον κίνδυνος από τη θεραπεία με στατίνες για σχεδόν όλες τις παθήσεις που αναφέρονται στα φύλλα οδηγιών χρήσης ως πιθανές παρενέργειες.\n- Η λήψη στατίνης δεν προκάλεσε καμία ουσιαστική αύξηση απώλειας μνήμης ή άνοιας, κατάθλιψης, διαταραχής ύπνου, στυτικής δυσλειτουργίας, αύξησης βάρους, ναυτίας, κόπωσης ή πονοκεφάλου, και πολλών άλλων παθήσεων.\n- Υπήρξε μικρή αύξηση κινδύνου (περίπου 0,1%) για ανωμαλίες στις εξετάσεις ήπατος. Ωστόσο, δεν υπήρξε αύξηση της ηπατικής νόσου, όπως ηπατίτιδα ή ηπατική ανεπάρκεια, γεγονός που υποδεικνύει ότι οι αλλαγές στις ηπατικές εξετάσεις συνήθως δεν οδηγούν σε σοβαρότερα ηπατικά προβλήματα.\n\nΣχόλια ειδικών\n\nΗ Christina Reith, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια στο Oxford Population Health και κύρια συγγραφέας της μελέτης, δήλωσε: '//Οι στατίνες είναι φάρμακα που σώζουν ζωές και χρησιμοποιούνται από εκατοντάδες εκατομμύρια ανθρώπους τα τελευταία 30 χρόνια. Ωστόσο, οι ανησυχίες σχετικά με την ασφάλεια των στατινών έχουν αποθαρρύνει πολλούς ανθρώπους που κινδυνεύουν από σοβαρή αναπηρία ή θάνατο από έμφραγμα ή εγκεφαλικό επεισόδιο. Η μελέτη μας παρέχει διαβεβαίωση ότι, για τους περισσότερους ανθρώπους, ο κίνδυνος παρενεργειών υπερκαλύπτεται σε μεγάλο βαθμό από τα οφέλη των στατινών.//'\n\n//Προηγούμενη εργασία των ίδιων ερευνητών κατέδειξε ότι τα περισσότερα μυϊκά συμπτώματα δεν προκαλούνται από στατίνες· η θεραπεία με στατίνες προκάλεσε μυϊκά συμπτώματα μόνο στο 1% των ατόμων κατά το πρώτο έτος θεραπείας, χωρίς επιπλέον κίνδυνο στη συνέχεια. Έχει επίσης δειχθεί ότι οι στατίνες μπορούν να προκαλέσουν μικρή αύξηση των επιπέδων σακχάρου στο αίμα, οπότε τα άτομα που βρίσκονται ήδη σε υψηλό κίνδυνο μπορεί να αναπτύξουν διαβήτη νωρίτερα.//\n\nΟ Καθηγητής Bryan Williams, Chief Scientific and Medical Officer της British Heart Foundation, δήλωσε: //'Αυτά τα ευρήματα είναι εξαιρετικά σημαντικά και παρέχουν έγκυρη, τεκμηριωμένη διαβεβαίωση για τους ασθενείς. Οι στατίνες είναι φάρμακα που σώζουν ζωές, τα οποία έχει αποδειχθεί ότι προστατεύουν από εμφράγματα και εγκεφαλικά επεισόδια. Μεταξύ του μεγάλου αριθμού ασθενών που αξιολογήθηκαν σε αυτή την καλά διεξαγμένη ανάλυση, μόνο τέσσερις παρενέργειες από τις 66 βρέθηκε να έχουν οποιαδήποτε συσχέτιση με τη λήψη στατινών, και μόνο σε πολύ μικρό ποσοστό ασθενών.//\n\n//'Αυτά τα στοιχεία αποτελούν μια πολύ αναγκαία αντιστάθμιση στην παραπληροφόρηση γύρω από τις στατίνες και θα πρέπει να βοηθήσουν στην πρόληψη περιττών θανάτων από καρδιαγγειακή νόσο. Η αναγνώριση του ποιες παρενέργειες μπορεί να σχετίζονται πραγματικά με τις στατίνες είναι επίσης σημαντική, καθώς θα βοηθήσει τους ιατρούς να λαμβάνουν αποφάσεις σχετικά με το πότε να χρησιμοποιούν εναλλακτικές θεραπείες.'//\n\nΟ Καθηγητής Sir Rory Collins, Ομότιμος Καθηγητής Ιατρικής και Επιδημιολογίας στο Oxford Population Health και κύριος συγγραφέας της εργασίας, δήλωσε: '//Οι ετικέτες προϊόντων στατινών αναφέρουν ορισμένες ανεπιθύμητες επιπτώσεις στην υγεία ως πιθανές επιδράσεις σχετιζόμενες με τη θεραπεία, με βάση κυρίως πληροφορίες από μη τυχαιοποιημένες μελέτες που ενδέχεται να υπόκεινται σε μεροληψία. Συγκεντρώσαμε όλες τις πληροφορίες από μεγάλες τυχαιοποιημένες δοκιμές για να αξιολογήσουμε αξιόπιστα τα στοιχεία. Τώρα που γνωρίζουμε ότι οι στατίνες δεν προκαλούν την πλειονότητα των παρενεργειών που αναφέρονται στα φύλλα οδηγιών χρήσης, οι πληροφορίες για τις στατίνες χρειάζονται ταχεία αναθεώρηση για να βοηθήσουν ασθενείς και ιατρούς να λαμβάνουν καλύτερα ενημερωμένες αποφάσεις για την υγεία τους.//'\n\nΟ Καθηγητής Kausik Ray, Καθηγητής Δημόσιας Υγείας και Επίτιμος Σύμβουλος Καρδιολόγος στο Imperial College London, στο LinkedIn: '//Το κοινό χρειάζεται να κατανοήσει τη διαφορά μεταξύ παρατηρησιακής έρευνας, απόψεων και τυχαιοποιημένων διπλά τυφλών δοκιμών, όλα υπό την ομπρέλα της επιστήμης. Η επιστήμη δεν αφορά τίτλους, φωνάζοντας πιο δυνατά, αλλά σχολαστική μεθοδολογία και αυστηρότητα. Το κοινό θα έκανε καλά να κατανοήσει καλύτερα ότι στην επιστήμη συχνά δύο διαφορετικές απόψεις δεν έχουν την ίδια βαρύτητα. Μερικές φορές οι εύκολες απαντήσεις φαίνονται λογικές, μπορεί να υποστηρίζουν τις εγγενείς προκαταλήψεις μας και είναι ελκυστικές. Οι δοκιμές, με τη δικαστική έννοια του όρου, αποδεικνύουν πέρα από κάθε εύλογη αμφιβολία ότι το x είναι καλύτερο από το y, το x είναι εξίσου ασφαλές με το y, ή το c είναι πιο επιβλαβές από το y. Είναι ένας υψηλός πήχης που πρέπει να επιτευχθεί πριν οι θεραπείες καταστούν διαθέσιμες στους ασθενείς.//'\n\nΌλες οι δοκιμές που συμπεριλήφθηκαν στις αναλύσεις ήταν μεγάλης κλίμακας (με τουλάχιστον 1.000 συμμετέχοντες) και παρακολούθησαν τις εκβάσεις των ασθενών για διάμεσο χρόνο σχεδόν πέντε ετών. Οι δοκιμές ήταν διπλά τυφλές, που σημαίνει ότι ούτε οι συμμετέχοντες στη δοκιμή ούτε όσοι διαχειρίζονταν τους συμμετέχοντες ή διηύθυναν τη μελέτη γνώριζαν ποιος λάμβανε ποια θεραπεία, ώστε να αποφευχθούν πιθανές μεροληψίες λόγω γνώσης της κατανομής θεραπείας. Ο κατάλογος των πιθανών παρενεργειών συντάχθηκε με βάση εκείνες που αναφέρονται για τις πέντε πιο συχνά συνταγογραφούμενες στατίνες.
