Προσχεδιασμένη ανάλυση της μελέτης VESALIUS-CV (n=7.557 ασθενείς με αθηροσκλήρωση ή διαβήτη υψηλού κινδύνου, χωρίς προηγούμενο έμφραγμα του μυοκαρδίου ή αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο· διάμεση παρακολούθηση 4,6 έτη). Η υψηλότερη τιμή Lp(a) στην αρχή της μελέτης συσχετιζόταν με περισσότερα κύρια στεφανιαία συμβάντα (HR 1,15 ανά 100 nmol/L· 95% CI 1,05-1,26), ιδίως έμφραγμα του μυοκαρδίου (HR 1,23), αλλά όχι με αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο. Μετά από 48 εβδομάδες, η evolocumab μείωσε το LDL-c κατά 66,8 mg/dL και το Lp(a) κατά 38,0 nmol/L σε ασθενείς με τιμή Lp(a) >105 nmol/L στην αρχή της μελέτης. Η σχετική μείωση του κινδύνου για κύρια στεφανιαία συμβάντα ήταν παρόμοια σε όλα τα υποσύνολα Lp(a) (~41% σε υψηλά vs ~35% σε χαμηλά· p-interaction 0,45), αλλά η απόλυτη μείωση ήταν μεγαλύτερη με αυξημένο Lp(a) (3,7% vs 2,5%· NNT 28 vs 40 σε 5 έτη). Το Lp(a) παραμένει ανεξάρτητος παράγοντας κινδύνου στην πρωτογενή πρόληψη, με την evolocumab να είναι αποτελεσματική ανεξάρτητα από την αρχική τιμή.
Η λιποπρωτεΐνη(a) [Lp(a)] αποτελεί παράγοντα κινδύνου για στεφανιαία νόσο. Δεν έχει τεκμηριωθεί εάν η Lp(a) στην αρχική μέτρηση εντοπίζει ασθενείς υψηλότερου κινδύνου οι οποίοι ωφελούνται περισσότερο από την εβολοκουμάμπη σε πληθυσμό χωρίς προηγούμενο έμφραγμα του μυοκαρδίου (ΕΜ) ή αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο.
Από τον Ιούνιο του 2019 έως τον Νοέμβριο του 2021, η μελέτη VESALIUS-CV ενέταξε ασθενείς με αθηροσκλήρωση που πληρούσαν τα κριτήρια ή με διαβήτη υψηλού κινδύνου, χωρίς προηγούμενο ΕΜ ή αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, και τους τυχαίωσε σε εβολοκουμάμπη ή εικονικό φάρμακο (διάμεσος παρακολούθησης 4,6 έτη). Σε προκαθορισμένη ανάλυση, η Lp(a) αξιολογήθηκε στην αρχική μέτρηση σε 7.557 ασθενείς. Χρησιμοποιήθηκαν μοντέλα Cox για την αξιολόγηση του προσαρμοσμένου κινδύνου καρδιαγγειακών συμβαμάτων ανά επίπεδο Lp(a) στην αρχική μέτρηση στην ομάδα του εικονικού φαρμάκου, καθώς και της αποτελεσματικότητας της εβολοκουμάμπης ανά επίπεδο Lp(a) στην αρχική μέτρηση. Το πρωτεύον ενδιαφέρον αποτέλεσμα ήταν ο συνδυασμός των κύριων στεφανιαίων συμβαμάτων (θάνατος από στεφανιαία νόσο, έμφραγμα του μυοκαρδίου ή επείγουσα στεφανιαία επεμβατική παρέμβαση).
Η διάμεσος ηλικία ήταν 66 [τεταρτημόρια 60-71] έτη και το 42,8% ήταν γυναίκες· η διάμεσος τιμή Lp(a) ήταν 28 (τεταρτημόρια 9-132) nmol/L. Η υψηλότερη Lp(a) στην αρχική μέτρηση συσχετίστηκε με αυξημένο κίνδυνο κύριων στεφανιαίων συμβαμάτων (προσαρμοσμένος λόγος κινδύνου [HR] ανά αύξηση 100 nmol/L στην Lp(a): 1,15· 95% CI 1,05-1,26· P=0,004), ιδίως για έμφραγμα του μυοκαρδίου (HR: 1,23· 1,10-1,38· P<0,001). Δεν παρατηρήθηκε συσχέτιση μεταξύ Lp(a) και αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου ισχαιμικής αιτιολογίας (HR: 1,00· 0,84-1,19· P=0,99). Μετά από 48 εβδομάδες, η εβολοκουμάμπη μείωσε την LDL-c κατά 66,8 mg/dL και την Lp(a) κατά 38,0 nmol/L σε ασθενείς με Lp(a) >105 nmol/L στην αρχική μέτρηση, σε σύγκριση με 61,1 mg/dL και 6,0 nmol/L σε εκείνους με Lp(a) ≤105 nmol/L στην αρχική μέτρηση. Οι σχετικές μειώσεις στον κίνδυνο κύριων στεφανιαίων συμβαμάτων ήταν 41% (HR 0,59· 95% CI 0,41-0,83) σε εκείνους με Lp(a) >105 nmol/L, σε σύγκριση με 35% (HR 0,65· 95% CI 0,51-0,82) σε εκείνους με χαμηλότερες τιμές (P-αλληλεπίδραση=0,45· η Lp(a) μοντελοποιήθηκε ως συνεχής μεταβλητή). Οι αντίστοιχες απόλυτες μειώσεις ήταν 3,7% έναντι 2,5% (P-αλληλεπίδραση=0,09), αντιστοιχώντας σε αριθμό ασθενών που πρέπει να θεραπευτούν (NNT) 28 έναντι 40 για την πρόληψη ενός κύριου στεφανιαίου συμβάματος σε 5 έτη.
Σε ασθενείς με αθηροσκλήρωση ή διαβήτη υψηλού κινδύνου, αλλά χωρίς προηγούμενο έμφραγμα του μυοκαρδίου ή αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, η Lp(a) συσχετίστηκε ανεξάρτητα με αυξημένο κίνδυνο κύριων στεφανιαίων συμβαμάτων, αλλά όχι με αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο ισχαιμικής αιτιολογίας. Η εβολοκουμάμπη μείωσε τον σχετικό κίνδυνο κύριων στεφανιαίων συμβαμάτων σε παρόμοιο βαθμό, ανεξάρτητα από το επίπεδο Lp(a) στην αρχική μέτρηση, με αριθμητικά μεγαλύτερη απόλυτη μείωση του κινδύνου σε ασθενείς με αυξημένη Lp(a).
