Η μέτρια κατανάλωση καφέ και καφεΐνης συνδέεται με χαμηλότερο καρδιαγγειακό κίνδυνο συνολικά, αλλά οι ειδικοί επισημαίνουν τα ενεργειακά ποτά και τον μη φιλτραρισμένο καφέ ως τομείς ανησυχίας
Η American Heart Association δημοσίευσε την πρώτη αφιερωμένη επιστημονική της δήλωση σχετικά με την καφεΐνη και την καρδιαγγειακή νόσο, συνθέτοντας δεκαετίες παρατηρησιακών και τυχαιοποιημένων δεδομένων δοκιμών σε έναν ενιαίο τεκμηριωμένο πόρο για κλινικούς ιατρούς και ασθενείς. Η δήλωση, με επικεφαλής τον Δρ. Gregory M. Marcus από το University of California, San Francisco, και τον Δρ. Frank B. Hu από το Harvard T.H. Chan School of Public Health, δημοσιεύεται στο Circulation εκ μέρους του Council on Lifestyle and Cardiometabolic Health, του Council on Clinical Cardiology και του Stroke Council της AHA.
Η μέτρια κατανάλωση φαίνεται ασφαλής και δυνητικά προστατευτική. Η κατανάλωση καφεΐνης έως περίπου 400 mg ημερησίως, ή περίπου 3 έως 5 φλιτζάνια καφέ, φαίνεται ασφαλής για τους περισσότερους ενήλικες και συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο στεφανιαίας νόσου, εγκεφαλικού επεισοδίου, καρδιακής ανεπάρκειας, κολπικής μαρμαρυγής, υπέρτασης και διαβήτη τύπου 2.
Ο κίνδυνος κολπικής μαρμαρυγής μπορεί στην πραγματικότητα να μειωθεί. Στοιχεία από τυχαιοποιημένες δοκιμές, συμπεριλαμβανομένης μιας δοκιμής όπου πότες καφέ απείχαν από την καφεΐνη έναντι της συνέχισης της συνήθειάς τους, διαπίστωσαν ότι η τακτική κατανάλωση καφεϊνούχου καφέ μείωνε τον κίνδυνο υποτροπιάζουσας κολπικής μαρμαρυγής αντί να τον αυξάνει, ένα εύρημα που αντιβαίνει σε μακροχρόνιες κλινικές παραδοχές.
Ωστόσο, οι κοιλιακές έκτακτες συστολές αυξάνονται. Ενώ ο κίνδυνος κολπικής μαρμαρυγής μειώνεται, τα τυχαιοποιημένα δεδομένα δείχνουν ότι η κατανάλωση καφεΐνης αυξάνει τη συχνότητα των πρόωρων κοιλιακών συστολών, αναδεικνύοντας πώς οι επιδράσεις της καφεΐνης διαφέρουν ανάλογα με τον τύπο αρρυθμίας.
Η διάκριση καφέ-καφεΐνης έχει σημασία. Μεγάλο μέρος του προστατευτικού σήματος προέρχεται από μελέτες για τον καφέ ως ρόφημα και όχι για την καφεΐνη μεμονωμένα. Παρόμοια οφέλη έχουν παρατηρηθεί με τον αποκαφεϊνωμένο καφέ, υποδεικνύοντας ότι άλλες βιοδραστικές ενώσεις στον καφέ, όπως το χλωρογενικό οξύ και οι πολυφαινόλες, ενδέχεται να προκαλούν ορισμένα καρδιομεταβολικά οφέλη ανεξάρτητα από την ίδια την καφεΐνη.
Ο τρόπος παρασκευής επηρεάζει τη χοληστερόλη. Ο μη φιλτραρισμένος καφές (γαλλική πρέσα, τούρκικος, σκανδιναβικός βραστός) αυξάνει τη χοληστερόλη LDL λόγω μιας ένωσης που ονομάζεται καφεστόλη, η οποία αφαιρείται σε μεγάλο βαθμό με το φιλτράρισμα χαρτιού. Η ίδια η καφεΐνη δεν αυξάνει την LDL.
Τα ενεργειακά ποτά είναι διαφορετική υπόθεση. Τα δεδομένα για την υψηλή δόση καφεΐνης, όπως αυτή που βρίσκεται στα ενεργειακά ποτά και σφηνάκια, είναι πιο περιορισμένα αλλά υποδεικνύουν σταθερά καρδιαγγειακή βλάβη, συμπεριλαμβανομένων αναφορών περιστατικών επικίνδυνων αρρυθμιών και αιφνίδιων καρδιακών συμβάντων μετά από κατανάλωση καφεΐνης σε υψηλή δόση.
Η σχέση με την αρτηριακή πίεση είναι σύνθετη. Η οξεία λήψη καφεΐνης μπορεί να αυξήσει παροδικά την αρτηριακή πίεση, αλλά η μακροχρόνια συνήθης κατανάλωση παρουσιάζει ένα αντίστροφο σχήμα J, με ελάχιστη διαρκή επίδραση σε μέτρια επίπεδα κατανάλωσης.
Η καφεΐνη είναι μία από τις πιο ευρέως καταναλισκόμενες ψυχοδραστικές ουσίες στον κόσμο, ωστόσο το μεγαλύτερο μέρος της ερευνητικής βάσης είναι παρατηρησιακό, και οι πολυάριθμες ενώσεις του καφέ πέραν της καφεΐνης έχουν ιστορικά καταστήσει δύσκολο τον διαχωρισμό των συγκεκριμένων καρδιαγγειακών επιδράσεων της καφεΐνης. Η νέα δήλωση επισημαίνει ένα αυξανόμενο σώμα δεδομένων από τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές — συμπεριλαμβανομένων σχεδιασμών crossover και πραγματιστικών δοκιμών — που αρχίζει να παρέχει πιο οριστικές απαντήσεις, ιδίως σχετικά με την κολπική μαρμαρυγή.
Οι συγγραφείς τονίζουν ότι η γενετική διακύμανση στον μεταβολισμό της καφεΐνης (που ρυθμίζεται σε μεγάλο βαθμό από το ηπατικό ένζυμο CYP1A2) βοηθά να εξηγηθεί γιατί τα άτομα ανταποκρίνονται τόσο διαφορετικά στην καφεΐνη, αν και δεν υπάρχουν ακόμη επαρκή στοιχεία που να δείχνουν ότι αυτές οι γενετικές διαφορές μεταβάλλουν ουσιαστικά τις μακροπρόθεσμες καρδιαγγειακές επιδράσεις της συνήθους κατανάλωσης καφέ.
Για τους περισσότερους ενήλικες, η δήλωση υποστηρίζει τη συνέχιση της μέτριας κατανάλωσης καφέ ή καφεΐνης ως συμβατή με έναν καρδιο-υγιεινό τρόπο ζωής. Οι κλινικοί ιατροί ενθαρρύνονται να λαμβάνουν υπόψη τη μέθοδο παρασκευής (φιλτραρισμένος έναντι μη φιλτραρισμένου) κατά τη συμβουλευτική ασθενών σχετικά με τη χοληστερόλη, να αποφεύγουν γενικευμένες συστάσεις κατά της καφεΐνης για ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή, και να συμβουλεύουν προσοχή σχετικά με τα ενεργειακά ποτά και τα προϊόντα συνθετικής καφεΐνης υψηλής δόσης, όπου τα στοιχεία υποδεικνύουν βλάβη και όχι όφελος.
Η συγγραφική ομάδα προειδοποιεί επίσης κατά της επέκτασης των οφελών που παρατηρούνται με φυσικές πηγές καφεΐνης σε συνθετικά ή υψηλής δόσης προϊόντα, και επισημαίνει την «προκατάληψη υγιούς χρήστη» — την τάση των ατόμων που καταναλώνουν μέτρια ουσίες όπως ο καφές να υιοθετούν επίσης άλλες προστατευτικές για την υγεία συμπεριφορές — ως επίμονο περιορισμό σε ολόκληρη την παρατηρησιακή βιβλιογραφία.
