Diyabet ve kardiyovasküler risk
EPCCS 2019 Prof. Hobbs, diyabetin KVH riskiyle nasıl ilişkili olduğunu göstererek Prof. Khunti'nin sunumuna zemin hazırladı; ardından Prof. Khunti bu riskin tedaviyle en iyi nasıl azaltılabileceğini özetledi.
Prof. Richard Hobbs, diyabetin KVH riskiyle ilişkili olduğuna dair kanıtları özetleyerek Prof. Kamlesh Khunti'nin sunumuna giriş yaptı. Çeşitli çalışmalar diyabetin vasküler hastalık riskini iki katına çıkardığını göstermiştir ve bu risk artışı geleneksel KV risk faktörleriyle tam olarak açıklanamamaktadır. Diyabete bağlı daha yüksek risk ani ortaya çıkmaz: hastalığın süresi, özellikle durum kötü tedavi edilirse, riski etkiler. 10 yıl diyabetli olduktan sonra KV olay riski, yerleşik koroner kalp hastalığı olanlardakine yaklaşık olarak eşdeğerdir. Bu, yaşam beklentisinin kısalmasına yol açar; ortalama olarak, diyabeti olan ancak vasküler hastalık öyküsü bulunmayan 50 yaşındaki bir kişi, diyabeti olmayan emsalinden yaklaşık 6 yıl önce ölür. Geleneksel risk faktörlerinin azaltılması, diyabetli hastalarda genel riski hafifletmek için etkilidir; diyabetli kişiler KB düşürmeden ve statin tedavisinden diyabeti olmayanlarla aynı ölçüde yarar görür. Ayrıca Steno-2 çalışması, KV risk faktörlerinin yoğun çok faktörlü kontrolünün, T2DM ve mikroalbuminürisi olan hastalarda KV riski düşürdüğünü göstermiştir. Dolayısıyla diyabetli hastalarda risk faktörlerini etkin biçimde azaltmak çabaya değer. Ancak örneğin obeziteyi azaltarak diyabeti önlemeye yönelik daha fazla stratejiye ihtiyaç vardır. Ayrıca, olasılıkla tarama yoluyla erken tanı da iyileştirilebilir.
Prof. Kamlesh Khunti daha sonra diyabetle ilişkili KV riskin nasıl yönetilebileceğini tartışarak devam etti. Tüm kılavuzlar, değiştirilebilir tüm risk faktörlerini ele alarak KV riski azaltmada çok faktörlü bir yaklaşımın önemini vurgulamaktadır: yaşam tarzı değişikliği, glisemik kontrol, dislipidemi yönetimi, trombosit inhibisyonu, kan basıncı kontrolü ve olasılıkla anti-enflamatuvar tedavi. Yaşam tarzı müdahalesi hakkında, LOOK AHEAD çalışmasının yararsızlık nedeniyle durdurulmuş olmasına rağmen, şimdi DaQing çalışmasından, 6 yıllık bir yaşam tarzı müdahale programının bozulmuş glukoz toleransı olan Çinli kişilerde KV ve tüm nedenlere bağlı mortaliteyi ve diyabeti azalttığına dair iyi kanıt bulunduğunu belirtti. KV yararların yaklaşık 10 yıldan önce görülmediği not edilmelidir. LDL-c düşürmenin ve sistolik KB düşürmenin yararlı etkilerine ilişkin çalışma kanıtlarını paylaştı. ASCEND çalışması, KV yararlar ek majör kanama ile dengelendiği için diyabetli hastalara birincil korunma olarak asetilsalisilik asit verilmemesi gerektiğini düşündürmüştür. Geleneksel glukoz düşürücü çalışmaların bir meta-analizinde, ölümcül olmayan MI ve koroner kalp hastalığında mütevazı bir azalma görülmüş, ancak bu yalnızca yaklaşık 20 yıl sonra ortaya çıkmıştır. İnme olayları ve tüm nedenlere bağlı mortalite üzerinde bir yarar görülmemiştir. Kalp yetmezliği (KY) olan hastalarda, kan glukozu kontrolü daha yüksek bir mortalite oranıyla bile ilişkilendirilmiştir (ACCORD'da). Yeni antidiyabetik tedavilerle yapılan güncel KV sonlanım noktası çalışmaları farklı bir tablo ortaya koymuştur. Çalışmalar ajanların güvenliğini sınamak için tasarlanmıştı. İlk sınıf DPP-4 inhibitörleridir: yüksek riskli diyabet hastalarına zarar vermemişler, KV bir yarar da göstermemişlerdir (SAVOR-TIMI 53 - saksagliptin, EXAMINE - alogliptin, TECOS - sitagliptin ve CARMELINA - linagliptin). KY nedeniyle hastaneye yatış sonucu için çalışmalar arasında farklı sonuçlar görülmüştür: SAVOR-TIMI 53'te daha yüksek bir oran gözlenirken diğer DPP-4 inhibitörü çalışmalarında anlamlı bir etki görülmemiştir. Bir diğer yeni sınıf GLP-1 reseptör agonistleridir (GLP-1RA). KV sonlanım noktası çalışmalarına dahil edilen popülasyonlar, belirli sonlanım noktaları gibi çeşitlilik göstermiştir. ELIXA (liksisenatid) ve EXSCEL'de (eksenatid) 4 veya 3 noktalı MACE'de anlamlı bir azalma gözlenmemiştir; buna karşılık LEADER (liraglutid), SUSTAIN-6 (semaglutid) ve HARMONY'deki (albiglutid) ilgili GLP-1RA'lar birincil bileşik KV sonlanım noktasını azaltmada plaseboya üstünlük göstermiştir. SGLT2 inhibitörleri, bu sınıfın üç üyesinin de (EMPA-REG OUTCOME: empagliflozin, CANVAS: kanagliflozin, DECLARE: dapagliflozin) birincil sonlanım noktasında azalma göstermesi nedeniyle alanda GLP-1RA'lardan bile daha fazla heyecan yarattı. DECLARE çalışması, yerleşik KVH'si olmayan T2DM hastalarının büyük bir bölümünün (%59,4) dahil edilmesi bakımından diğer ikisinden farklıydı (EMPA-REG OUTCOME'da <%1 ve CANVAS'ta %34,4 idi). SGLT2 inhibisyonuyla KV ölüm ve KY nedeniyle hastaneye yatış eğrilerinin ayrışması yaklaşık bir yıl sonra gerçekleşirken, MACE eğrilerinin ayrışması her zaman daha uzun sürer. Genel DECLARE popülasyonunda MACE anlamlı olarak azalmamıştır. Üç SGLT2 inhibitörü sonlanım noktası çalışmasının verilerini birleştiren bir meta-analiz, aterosklerotik KV hastalık riskinin yerleşik aterosklerotik KV hastalığı olan T2DM hastalarında anlamlı olarak azaldığını, ancak yalnızca birden fazla risk faktörü olup aterosklerotik hastalığı bulunmayanlarda azalmadığını ortaya koymuştur. KY nedeniyle hastaneye yatış tüm çalışmalarda azalmış, birleştirilmiş verilerde ise eGFR<90 ml/min/m² olanlarda azalmıştır. Aynısı MACE için de geçerliydi. Bu veriler T2DM'li hastalar için önemlidir, çünkü böbrek fonksiyon bozukluğu yaygındır. Böbrek hastalığı T2DM'de mortalite riskini artırır. SGLT2 inhibitörü çalışmalarının meta-analizi, eGFR'ye göre tabakalandırıldığında, tedavinin hem birincil hem de ikincil korunma ortamında ve tüm böbrek fonksiyonu kategorilerinde böbrek sonuçları üzerinde iyi etkileri olduğunu göstermiştir. Khunti ayrıca gerçek yaşam kanıtlarının (RWE) tedavilerin kullanımı hakkında bize daha neler öğretebileceğini tartışmaya da biraz zaman ayırdı. Randomize kontrollü çalışmaların (RKÇ'ler) ve gerçek yaşam verilerinin bize ne söyleyebileceği arasındaki farkları şöyle özetledi: ‘İşe yarayabilir mi?’ ile ‘İşe yarıyor mu?’. RKÇ'ler bir müdahaleyi dikkatle kontrol edilen koşullarda ve yüksek oranda seçilmiş bir popülasyonda değerlendirir. Bir müdahalenin günlük uygulamada karşılaşılan daha geniş hasta popülasyonunda nasıl performans göstereceğine dair gerçek bir tablo elde etmek için bu verilerin başka bilgi kaynaklarıyla tamamlanması gerekir. Klinik çalışmalar dışında elde edilen verilerin kalite hiyerarşisi şöyledir: en üstte kayıt RKÇ'leri, ardından uzun süreli faz 3 çalışmaları, pragmatik randomize çalışmalar ve gözlemsel çalışmalar gelir. RKÇ'ler etkinliği ideal koşullarda değerlendirirken RWE, sağlık hizmeti uygulamasının olağan koşullarında etkililik hakkında bilgi verebilir. Bu ortamlardaki sonuçlar karşılaştırıldığında bazen bir 'etkinlikten etkililiğe boşluk' gözlenir: müdahalelerin uygulanması klinik uygulamada her zaman klinik çalışmalardaki kadar iyi performans göstermez. Bu durum, popülasyon (eşlik eden hastalıklar!), biyolojik veya davranışsal farklılıklar (hekimin veya hastanın) ve küçük güvenlik sinyallerinin takip edilmemesinin bir sonucu olabilir. Diyabet söz konusu olduğunda, son bir yıl içinde hipoglisemisi olan kişilerin diyabet çalışmalarından sıklıkla dışlandığını belirtmek önemlidir. Genel olarak çoklu hastalığı olan hastalar çalışmalara dahil edilme eğiliminde değildir. Khunti, SGLT2 inhibisyonuna ilişkin mevcut RKÇ kanıtlarını RWE ile karşılaştırdı. Gerçek yaşam uygulamasında yerleşik KVH'si olan ve olmayan hastalar için tutarlı bulgular görüldüğünü, bunun çalışmalarda görülmediğini gösterdi. Bu, gerçek yaşam uygulamasında daha hasta bir popülasyonla karşılaşılmasının bir sonucu olabilir. Khunti, yakın tarihli ADA/EASD uzlaşı bildirisindeki akış şemasında yer alan tedavi önerilerini tartışmanın yanı sıra kuaterner korunma konusunu da gündeme getirdi. Bu, gerektiğinde tedavinin durdurulmasını ifade eder. Birçok hekim, gerektiğinde tedaviyi ilerletmekte başarısız olmakla kalmaz, uygun olduğunda tedaviyi de azaltmaz. Müdahalenin geciktirilmesinin KV risk açısından sonuçları olduğu gösterilmiştir; HbA1c >%7 olup bir yıl içinde tedavi yoğunlaştırması almayan hastalarda 5. yılda daha yüksek KV olay riski görülmüştür. Ayrıca zayıf tedavi uyumu yaygındır ve bu da daha yüksek KV riskle ilişkilidir. ADA/EASD uzlaşı bildirisi, etkinliği, güvenliği, tolere edilebilirliği ve kapsamlı klinik deneyimi temelinde metformini T2DM'li çoğu kişi için hâlâ birinci basamak glukoz düşürücü tedavi olarak değerlendirmektedir. Tedavi paradigmaları gelişmekte olsa da Khunti'nin dediği gibi ‘ucuz ve neşeli’ olduğu için metformin muhtemelen bir süre daha o ilk sırada kalacaktır. Her durumda, atalet ve glisemik değişkenlikten kaçınmak ve uyumu iyileştirmek önemlidir. Sözlerini, kardiyometabolik tıpta gerçek yaşam gözlemsel çalışmalarının iki haftada bir derlemelerini yayımlayan bir site olan ERICAS_RWE_Resource (https://http://www.ericas.org/) paylaşarak bitirdi.
Bize katılın
Küresel Birinci Basamak Kardiyovasküler Ağına katılın. Üyelik ücretsizdir.
Bize kendinizden biraz daha söz etmek ister misiniz?
İlgi alanları
Kaydınızı onaylamanız için size bir bağlantı içeren e-posta göndereceğiz.




