Postępowanie w podwyższonych stężeniach lipidów i statyny – dobre, złe i brzydkie?
EPCCS 2018 Wrażenia z prezentacji prof. Franka Visserena na temat danych naukowych, wytycznych i rzeczywistości klinicznej leczenia hipolipemizującego, wygłoszonej podczas Annual EPCCS CV Summit.
Lekarze rodzinni z około 20 krajów europejskich przybyli do Barcelony, aby wziąć udział w Annual EPCCS CV Summit for Primary Care. Oprócz żywych dyskusji i interakcji między lekarzami podstawowej opieki zdrowotnej z różnych zakątków Europy, ważnym celem tego szczytu jest opracowanie dokumentów z wytycznymi skierowanych specjalnie do podstawowej opieki zdrowotnej. Sesje zaplanowano w taki sposób, aby nie tylko przeanalizować aktualne dane naukowe na dany temat, lecz także omówić szczególne uwarunkowania podstawowej opieki zdrowotnej oraz wskazać wyzwania i luki w danych naukowych. Sesje te koncentrowały się na cukrzycy i opiece naczyniowej, postępowaniu w zaburzeniach lipidowych, nadciśnieniu tętniczym i niewydolności serca. Na podstawie sesji zostaną opracowane EPCCS_guidance_documents (https://ipccs.org/epccs-guidance-documents/).
Prof. Frank Visseren (UMC Utrecht, Niderlandy) odwołał się do amerykańskiego orędzia o stanie państwa z 2015 roku, w którym były prezydent Obama wskazał możliwości medycyny precyzyjnej, aby podkreślić możliwość skuteczniejszego i bardziej efektywnego stosowania terapii u właściwych osób, we właściwym momencie. Obama mówił o pożądanym systemie, który koncentruje się na profilaktyce i utrzymaniu zdrowia, a nie tylko na leczeniu chorób. Aby to osiągnąć, zarówno lekarze, jak i pacjenci powinni być bardziej zaangażowani. Dla klinicysty dążenie do lepszej medycyny spersonalizowanej oznacza wyzwanie polegające na przełożeniu wyników dużych randomizowanych badań klinicznych na leczenie pojedynczej osoby. W odniesieniu do leczenia hipolipemizującego jest oczywiste, że lipidy należą do najważniejszych czynników ryzyka sercowo-naczyniowego, a im niższe stężenie LDL-c, tym niższe ryzyko sercowo-naczyniowe. Obniżenie LDL-c o 1 mmol/L zmniejsza ryzyko sercowo-naczyniowe o około 21% u osób z chorobą naczyniową w wywiadzie. Efekt ten wykazano dla różnych strategii leczenia hipolipemizującego. Wytyczne ESC z 2016 roku dotyczące profilaktyki sercowo-naczyniowej w praktyce klinicznej wyróżniają kilka kategorii ryzyka, od niskiego do bardzo wysokiego, a dla każdej kategorii ryzyka zaleca się inne docelowe wartości LDL-c. Zalecenia dotyczące leczenia farmakologicznego hipercholesterolemii zaczynają się od statyn w dużych dawkach, które można łączyć z innymi lekami, jeśli efekt jest niewystarczający. Na podstawie tablic ryzyka Systematic Coronary Risk Evaluation (SCORE) wszystkie osoby starsze wydają się mieć bardzo wysokie ryzyko. Tablica ryzyka może jednak nie być tak dokładna na krańcach spektrum wiekowego, w szczególności w wieku podeszłym, ponieważ nie uwzględnia się ryzyk konkurujących. Statyny są dość skuteczne u osób starszych, ale wynika to głównie z osób z istniejącą chorobą naczyniową. Duża część osób starszych bez choroby naczyniowej ma jednak niskie ryzyko bezwzględne zdarzeń sercowo-naczyniowych. Potrzeba więcej badań, aby opracować swoistą skalę ryzyka dla osób starszych oraz ustalić, czy osoby te odnoszą korzyść z leczenia statynami. W rzeczywistości klinicznej osiągnięcie docelowych wartości LDL-c jest problemem u wielu pacjentów, podobnie jak przestrzeganie zaleceń dotyczących stosowania statyn. Nietolerancja statyn jest również trudnym aspektem leczenia hipolipemizującego, a negatywne doniesienia medialne o statynach też nie pomagają. Prof. Visseren odwołał się do artykułu Stroesa //et al.// w Eur Heart J (2015; 36:1012-1022), który opisuje, jak postępować z pacjentami z objawami mięśniowymi związanymi ze stosowaniem statyn. Badania wykazały, że częstość „rzeczywistych” objawów mięśniowych związanych ze statynami jest niska. Schemat blokowy w artykule ilustruje kroki, które należy podjąć, gdy u pacjenta leczonego statyną występują problemy z mięśniami; opisano, że ponowne rozpoczęcie stosowania statyny po jej odstawieniu z powodu zdarzenia związanego ze statyną było skuteczne u większości pacjentów, u których ponownie podjęto leczenie. Opisano, że po negatywnych doniesieniach medialnych o statynach więcej osób przerywa leczenie statynami, co wpływa na liczbę zdarzeń sercowo-naczyniowych. Odnosząc się do doniesień o statynach w mediach, Visseren zauważył jednak, że publikowane są zarówno pozytywne wiadomości o statynach jako rzekomym lekarstwie na chorobę Alzheimera lub nowotwory, jak i negatywne historie mówiące o ryzyku związanym ze statynami. Visseren konkluduje, że klinicyści powinni wykorzystywać media, dbając o to, aby rzeczywiste, niepodważalne korzyści z leczenia statynami przyciągały najwięcej uwagi. Ostatnim tematem, który poruszył Visseren, była medycyna precyzyjna; coraz więcej badań koncentruje się obecnie na przewidywanym bezwzględnym efekcie leczenia, ponieważ nie jest on taki sam u wszystkich pacjentów. Kalkulator U-Prevent jest w trakcie opracowywania i pomoże lekarzom w rozmowie z indywidualnym pacjentem o tym, jak dana terapia może wpłynąć na jego ryzyko sercowo-naczyniowe. To zindywidualizowane przewidywanie ryzyka i efektów leczenia pomaga przełożyć dane na poziomie grupy na indywidualnych pacjentów w praktyce klinicznej. Opracujemy EPCCS_Guidance_Document (https://ipccs.org/epccs-guidance-documents/) na ten temat, na podstawie tej sesji (prezentacji i dyskusji) podczas EPCCS CV Summit 2018 w Barcelonie.
Dołącz do nas
Dołącz do Globalnej Sieci Kardiologicznej Podstawowej Opieki Zdrowotnej. Członkostwo jest bezpłatne.
Czy chcą Państwo podać więcej informacji o sobie?
Zainteresowania
Wyślemy wiadomość e-mail z linkiem potwierdzającym rejestrację.





