PL
Zaloguj się

Aktualności naukowe ·

Konieczność wznowienia i nadrobienia zaległości w profilaktyce CVD w czasie COVID-19

„W czasie pandemii straciliśmy z oczu choroby przewlekłe, które w największym stopniu przyczyniają się do gorszych wyników leczenia”, mówi prof. Hobbs. „Musimy jak najszybciej wznowić i nadrobić zaległości w profilaktyce CVD.”

Piśmiennictwo

Transkrypcja

1.232 słów · 6 min czytania

Dzień dobry, jestem profesor Richard Hobbs, kierownik akademickiej podstawowej opieki zdrowotnej na Uniwersytecie Oksfordzkim. Bardzo się cieszę, że mogę wygłosić ten wykład o osadzeniu COVID w kontekście, o COVID w odniesieniu do choroby sercowo-naczyniowej. To są moje konflikty interesów. Zacznę od omówienia, dlaczego choroba sercowo-naczyniowa pozostaje tak ważnym tematem dla systemów ochrony zdrowia na całym świecie.

Jeśli spojrzą Państwo na ten slajd, który dotyczy danych WHO z okresu 20 lat, zobaczą Państwo, że zarówno w przypadku osób poniżej 75. roku życia, jak i powyżej 75. roku życia, na świecie najczęstszą przyczyną poważnej chorobowości i śmiertelności były choroby przewlekłe, a spośród nich choroba sercowo-naczyniowa jest zdecydowanie najważniejsza pod względem częstości występowania. To potwierdzenie, że choroby przewlekłe są głównymi czynnikami powodującymi choroby i zgony na świecie, doprowadziło do tego, że WHO zmieniła swoje priorytety, stwierdzając, iż postępowanie w chorobach przewlekłych jest dla świata w istocie większym priorytetem niż niedożywienie i zakażenia.

To powiedziawszy, w ciągu ostatnich dwóch lat byliśmy zalewani konsekwencjami COVID-19 i, co nie jest zaskakujące, cała uwaga skierowała się na choroby zakaźne, a my w znacznym stopniu straciliśmy z oczu znaczenie chorób przewlekłych podczas tej strasznej pandemii. Rzeczywistość jest jednak taka, że wpływ COVID dotyczył głównie osób cierpiących na inne problemy medyczne. To nie osoby sprawne i zdrowe doświadczyły niekorzystnych następstw COVID. Działa on jak inne koronawirusy, powodując łagodną chorobę lub chorobę grypopodobną.

Ale u osób bardzo starszych lub z innymi chorobami przewlekłymi pewna ich część doświadczy dość ciężkiego przebiegu COVID, a nawet zgonu, a na tym slajdzie widać, że w pierwszej fali wpływ dotyczył w dużej mierze pewnej części populacji, która ciężko chorowała, wymagała wsparcia i często umierała z powodu COVID, ale, jak mówię, były to osoby z chorobami przewlekłymi. Nawet w drugiej fali wystąpił podobny wpływ, ale do drugiej fali cierpieliśmy także z powodu ogromnych zaległości w opiece profilaktycznej, która została opóźniona. Ponieważ COVID albo powstrzymywał pacjentów przed zgłaszaniem się do szpitala, albo zniechęcał ich do tego, ignorowali oni ważne objawy lub nie radzili sobie z chorobą tak dobrze, jak mogliby, a to coraz częściej zaczęło skutkować zwiększoną chorobowością i śmiertelnością, a oczywiście obserwowaliśmy także jeszcze większy wpływ chorób przewlekłych na choroby związane z COVID w trzeciej i czwartej fali, i musimy uwzględnić w tym równaniu także długotrwały COVID.

Spójrzmy więc na niektóre dane dotyczące COVID-19 pod kątem tego, co przewidywało gorsze wyniki; widać tu dane oparte na rutynowych zbiorach danych podstawowej opieki zdrowotnej w Wielkiej Brytanii. Był to ogromny zbiór danych, który początkowo obejmował 18 milionów dokumentacji pacjentów, a w niektórych późniejszych ocenach dane przekazywało 55 milionów osób od brytyjskich lekarzy rodzinnych, i widać wyraźnie bardzo ścisły związek między wiekiem a gorszymi wynikami w COVID.

Ale jeśli zaczniemy analizować to dokładniej, to osoby z wielochorobowością były tymi, które naprawdę ucierpiały, i widzimy tu, że istotne były takie czynniki jak palenie tytoniu oraz to, czy ktoś przebył chorobę serca, udar mózgu lub cukrzycę. Nie chodziło tylko o wiek, lecz o interakcję między wiekiem a tymi częstymi chorobami przewlekłymi, które skutkowały gorszymi wynikami.

Oczywiście światowa społeczność badawcza skupiła się na rozwiązaniach tych zagrożeń, a najważniejsze z nich to środki zdrowia publicznego dotyczące szczepień, i przypomina to o niezwykłym osiągnięciu światowej nauki, jakim było opracowanie szczepionek w niezwykle krótkim czasie. Jest to szczepionka Oxford AstraZeneca, która w ciągu 104 dni przeszła drogę od pierwszego zidentyfikowania genomu przez chińskich naukowców z Wuhan do szczepionki dopuszczonej do stosowania u ludzi, co jest absolutnie niezwykłym osiągnięciem. A oczywiście mamy teraz około 15 szczepionek opartych na dowodach, które zmieniły sposób postępowania w pandemii.

Możemy tu przyjrzeć się wpływowi szczepień. Bardzo, bardzo szybkie przyjmowanie szczepionki. W 2021 roku w ciągu pierwszych trzech miesięcy zdecydowana większość populacji otrzymała pierwszą dawkę szczepionki, a do lipca większość otrzymała drugą dawkę.

Jeśli więc spojrzymy na konsekwencje tego programu szczepień, zobaczymy, że w tym samym okresie 2021 roku nastąpiła dramatyczna zmiana: nadmiarowe zgony w falach 1 i 2 w 2020 roku zostały ogromnie zmniejszone, mimo faktycznie wyższych wskaźników zakażeń COVID w populacji, dzięki temu programowi szczepień.

To wywarło także wpływ na hospitalizacje. Zatem zarówno zgony, jak i hospitalizacje zostały znacząco zmniejszone dzięki programowi szczepień.

I jak wiemy, mimo szybkości opracowania tych szczepionek, są one niezwykle bezpieczne, działania niepożądane są bardzo rzadkie, a wszystkie działania niepożądane związane ze szczepionkami znacznie częściej występowały u pacjentów, którzy nie byli zaszczepieni i zachorowali na COVID. Był to więc główny filar leczenia.

Ale być może nie dostrzegliśmy, że nadmiarowe zgony, które obserwowaliśmy podczas pandemii i po opanowaniu pandemii dzięki szczepieniom, są związane z chorobami przewlekłymi, a nie konkretnie z samym COVID, i stało się to jeszcze bardziej dramatyczne teraz, gdy zgony z powodu samego COVID, zilustrowane tu na żółto w falach 1 i 2, zmniejszyły się, ale nadmiarowe i ogólne zgony w populacji utrzymują się i są związane z chorobami przewlekłymi. Na tym slajdzie ciemnoszarym kolorem zaznaczono wskaźniki dla choroby niedokrwiennej serca. Widać więc, że co najmniej połowa przypisywalnych zgonów, które mają obecnie miejsce i przyczyniają się do utrzymującego się nadmiarowego wskaźnika zgonów w populacji, jest w istocie spowodowana chorobą niedokrwienną serca, a nie COVID.

Jeśli następnie spojrzymy na udar mózgu, widać bardzo podobny wzorzec: około połowa nadmiarowych zgonów jest związana z udarem mózgu. A oczywiście powodem, dla którego wydaje się, że istnieje tu nakładanie się, jest to, że te choroby wzajemnie na siebie oddziałują i może się zdarzyć, że pacjenci doświadczają zarówno udaru mózgu, jak i zawału serca.

A nawet w przypadku niewydolności serca widać, że znaczna część nadmiarowych zgonów jest związana z niewydolnością serca. Więcej niż jest związanych z samym COVID, ponieważ są to pacjenci, którzy umierają i którzy nie mieli kontaktu z COVID poprzedzającego ich zgon.

Dlatego uważam, że to, co straciliśmy z oczu podczas pandemii, to fakt, że choroby przewlekłe były największym czynnikiem przyczyniającym się do gorszych wyników w czasie pandemii. A w miarę jak coraz lepiej kontrolowaliśmy pandemię, głównie dzięki szczepieniom, a w późniejszym okresie dzięki innowacyjnym nowym lekom przeciw COVID, straciliśmy z oczu fakt, że głównym celem jest to, czego nie udawało się nam kontrolować już przed pandemią, czyli postępowanie w chorobach przewlekłych, a w szczególności w chorobie niedokrwiennej serca.

To po prostu wzmacnia znaczenie zaprzestania palenia tytoniu. Wiemy, że zaprzestanie palenia w każdym wieku przyniesie pacjentowi pewną korzyść. Kontrola lipidów, szczególnie poprzez stosowanie statyn, tanich i bezpiecznych leków. Tu pokazano zmniejszenie liczby poważnych zdarzeń naczyniowych, a tu 10% ogólne zmniejszenie śmiertelności dzięki zwykłemu dodaniu statyny, która obniża cholesterol LDL o jeden mmol. I oczywiście ciśnienie tętnicze. Druga część triady czynników ryzyka naczyniowego. Jeśli je kontrolujemy, zmniejszymy wszystkie zdarzenia sercowo-naczyniowe, w tym udar mózgu.

Wiemy, że nie kontrolowaliśmy skutecznie tych czynników ryzyka, nawet przed pandemią, a niektóre z nich, szczególnie otyłość i siedzący tryb życia, faktycznie się pogarszały.

Podsumowałbym zatem, że choroba sercowo-naczyniowa jest najważniejszą i najczęstszą chorobą przewlekłą. Na szczęście ma największą bazę dowodową w medycynie co do tego, jakie interwencje pomagają zapobiegać chorobie i rozwojowi cięższej choroby. Mieliśmy problemy z wdrażaniem tej bazy dowodowej już przed pandemią, w zakresie identyfikowania i leczenia czynników ryzyka oraz skutecznego ich leczenia, pod względem dostępnych nam leków, ale nawet w czasie pandemii choroba sercowo-naczyniowa, jako najważniejsza choroba przewlekła, z jaką mamy do czynienia w praktyce klinicznej, była odpowiedzialna za więcej zgonów związanych z COVID niż jakiekolwiek inne choroby. I nadal mamy ten wielki problem nadmiarowej śmiertelności w populacji, ponieważ straciliśmy dużą część opieki profilaktycznej podczas pandemii, którą musimy nadrobić, i musimy skuteczniej zmniejszyć tę lukę między tym, co możemy zrobić, a tym, co robimy w odniesieniu do postępowania w chorobach naczyń. Bardzo dziękuję.

Prelegent

Prof. Richard Hobbs, MD - profesor i kierownik Nuffield Department of Primary Care Health Sciences, University of Oxford, Wielka Brytania.

Ujawnienie informacji

To nagranie zostało opracowane niezależnie pod auspicjami EPCCS. Poglądy wyrażone w tym nagraniu są poglądami poszczególnego prelegenta i niekoniecznie odzwierciedlają poglądy EPCCS.

Finansowanie

Finansowanie tego programu edukacyjnego zapewniono z nieograniczonego grantu edukacyjnego otrzymanego od Pfizer/Viatris.

Rozdziały

Profilaktyka

Dołącz do nas

Dołącz do Globalnej Sieci Kardiologicznej Podstawowej Opieki Zdrowotnej. Członkostwo jest bezpłatne.

Czy chcą Państwo podać więcej informacji o sobie?

Zainteresowania

Wyślemy wiadomość e-mail z linkiem potwierdzającym rejestrację.

Ta strona została przetłumaczona z angielskiego i może zawierać błędy. Oryginał angielski