Cukrzyca i choroby naczyniowe: epidemiologia i możliwości postępowania
EPCCS 2018 Wrażenia z prezentacji dr Xaviera Cosa na temat cukrzycy i chorób naczyniowych, epidemiologii i możliwości postępowania, wygłoszonej podczas Annual EPCCS CV Summit.
Lekarze rodzinni z około 20 krajów europejskich przybyli do Barcelony, aby wziąć udział w Annual EPCCS CV Summit for Primary Care. Oprócz żywych dyskusji i interakcji między lekarzami podstawowej opieki zdrowotnej z różnych zakątków Europy, ważnym celem tego szczytu jest opracowanie dokumentów z wytycznymi skierowanych specjalnie do podstawowej opieki zdrowotnej. Sesje zaplanowano w taki sposób, aby nie tylko przeanalizować aktualne dane naukowe na dany temat, lecz także omówić szczególne uwarunkowania podstawowej opieki zdrowotnej oraz wskazać wyzwania i luki w danych naukowych. Sesje te koncentrowały się na cukrzycy i opiece naczyniowej, postępowaniu w zaburzeniach lipidowych, nadciśnieniu tętniczym i niewydolności serca. Na podstawie sesji zostaną opracowane EPCCS guidance documents.
Dr Xavier Cos (Universitat Autonoma de Barcelona) przedstawił aktualne informacje o cukrzycy typu 2 (T2DM). Cukrzyca jest chorobą postępującą, zaczynającą się od stanu przedcukrzycowego, z kumulacją powikłań w miarę upływu czasu. Cukrzyca wiąże się z ryzykiem szeregu chorób sercowo-naczyniowych i jest uznawana za czynnik ryzyka zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych.
W badaniach oceniano wpływ obniżania HbA1c na zmniejszenie ryzyka powikłań cukrzycy. Wykazano niejednoznaczne wyniki dotyczące ścisłej i szybkiej kontroli HbA1c. Znalezienie dobrej równowagi między ryzykiem a korzyścią jest ważne przy wyborze intensywności strategii obniżania HbA1c. Wczesna kontrola glikemii jest kluczem do długoterminowego zmniejszenia powikłań, co jest znane jako efekt dziedzictwa (legacy effect). Dobry efekt dziedzictwa wykazano w badaniu UK Prospective Diabetes Study, w którym wczesna, ścisła kontrola glikemii zmniejszyła długoterminowe ryzyko powikłań mikronaczyniowych i makronaczyniowych. Zły efekt dziedzictwa może wystąpić, gdy kontrolę glikemii osiąga się późno w przebiegu choroby, po długim okresie złej kontroli; wówczas długoterminowe ryzyko powikłań makronaczyniowych nie ulega poprawie.
Mimo to kontrola HbA1c nie wystarcza. Wiele czynników przyczynia się do zwiększonego ryzyka sercowo-naczyniowego w T2DM, wśród których hiperinsulinemia w trzustce i w mięśniach szkieletowych, hiperglikemia prowadząca do powstawania końcowych produktów zaawansowanej glikacji, nadciśnienie tętnicze, zaburzenia lipidowe, zakrzepica, a obecnie do listy zaangażowanych procesów można dodać stan zapalny i mikrobiom. W związku z tym leczenie T2DM powinno idealnie obejmować wszystkie lub większość z tych procesów. Idealny lek na T2DM powinien być również bezpieczny, skuteczny i dobrze tolerowany, zapewniać trwałą kontrolę, wiązać się z niskim ryzykiem hipoglikemii, być neutralny pod względem masy ciała lub powodować jej zmniejszenie oraz powinien zmniejszać powikłania w perspektywie długoterminowej.
W przeszłości bezpieczeństwo nowych leków przeciwcukrzycowych stało się przedmiotem obaw, gdy stwierdzono, że rozyglitazon wiąże się ze znacznym zwiększeniem ryzyka zawału mięśnia sercowego i zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych. W związku z tym bezpieczeństwo sercowo-naczyniowe nowych terapii musi być obecnie wykazane (zgodnie z wymogiem amerykańskiej FDA), co doprowadziło do przeprowadzenia kilku badań dotyczących wyników sercowo-naczyniowych, zaprojektowanych w celu wykazania nie mniejszej skuteczności, a nie przewagi.
W niektórych badaniach dotyczących wyników sercowo-naczyniowych wykazano jednak istotną korzyść sercowo-naczyniową z nowego leczenia T2DM, a mianowicie z inhibitorów SGLT2 empagliflozyny i kanagliflozyny oraz agonistów receptora GLP-1 liraglutydu i semaglutydu. Inne leki były neutralne pod względem wyników sercowo-naczyniowych (liksysenatyd, eksenatyd) lub badania są w toku (dulaglutyd, albiglutyd, dapagliflozyna, ertugliflozyna).
Dane sugerują, że niektóre grupy pacjentów z T2DM mogą odnosić większe korzyści z obserwowanych efektów; na przykład wpływ kanagliflozyny na ryzyko zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych lub hospitalizacji z powodu niewydolności serca (HF) wydawał się większy u osób z HF w wywiadzie na początku badania. Dr Cos podsumował obecnie znane dane z badań według systemu świateł drogowych, wskazującego, czy wpływ na układ sercowo-naczyniowy związany z lekiem przeciwcukrzycowym jest szkodliwy, neutralny lub korzystny, czy też nieznany. Na podstawie aktualnych danych naukowych stwierdził, że u pacjentów z T2DM i rozpoznaną CVD jest oczywiste, że powinni oni otrzymywać leczenie metforminą w połączeniu z dodatkowym leczeniem o wykazanej korzyści w zakresie CVD. U osób z pozornie niskim ryzykiem CVD leczenie dodawane do metforminy należy wybierać na podstawie najlepszego stosunku korzyści do ryzyka, z uwzględnieniem perspektywy krótko- i długoterminowej. Dostępne są różne opcje, ale pewność co do ich działania jest u tych osób niewielka, także z powodu braku badań porównujących leki bezpośrednio. Przedstawił schemat blokowy nowych Standards of Medical Care in Diabetes 2018 American Diabetes Association jako przykład postępowania z pacjentami z T2DM. Wytyczne opierają się na HbA1c, a wybór dodatkowego leczenia, obok postępowania dotyczącego stylu życia i metforminy, powinien zależeć od cech indywidualnego pacjenta. Kanadyjskie wytyczne dotyczące cukrzycy z 2016 roku opierają się na podobnej logice.
Wskazał na różne klastry ryzyka wśród pacjentów z cukrzycą rozpoczynającą się w wieku dorosłym, opisane całkiem niedawno w Lancet Diabetes Endocrinology. Klastry te opierają się na sześciu zmiennych i mogą pomóc w wyborze właściwego leczenia, w oparciu o związane z nimi ryzyko określonych wyników w każdym klastrze.
Opracujemy EPCCS_Guidance_Document_for_Primary_Care (https://ipccs.org/epccs-guidance-documents/) dotyczący postępowania w T2DM, na podstawie tej sesji (prezentacji i dyskusji) podczas EPCSS CV Summit 2018 w Barcelonie.
Dołącz do nas
Dołącz do Globalnej Sieci Kardiologicznej Podstawowej Opieki Zdrowotnej. Członkostwo jest bezpłatne.
Czy chcą Państwo podać więcej informacji o sobie?
Zainteresowania
Wyślemy wiadomość e-mail z linkiem potwierdzającym rejestrację.




