Choroba tętnic kończyn dolnych: zaniedbana poważna choroba sercowo-naczyniowa
EPCCS 2018 Wrażenia z prezentacji dr Rafela Ramosa na temat rozpoznawania i postępowania klinicznego w chorobie tętnic obwodowych w podstawowej opiece zdrowotnej, wygłoszonej podczas Annual EPCCS CV Summit.
Lekarze rodzinni z około 20 krajów europejskich przybyli do Barcelony, aby wziąć udział w Annual EPCCS CV Summit for Primary Care. Oprócz żywych dyskusji i interakcji między lekarzami podstawowej opieki zdrowotnej z różnych zakątków Europy, ważnym celem tego szczytu jest opracowanie dokumentów z wytycznymi skierowanych specjalnie do podstawowej opieki zdrowotnej. Sesje zaplanowano w taki sposób, aby nie tylko przeanalizować aktualne dane naukowe na dany temat, lecz także omówić szczególne uwarunkowania podstawowej opieki zdrowotnej oraz wskazać wyzwania i luki w danych naukowych. Sesje te koncentrowały się na cukrzycy i opiece naczyniowej, postępowaniu w zaburzeniach lipidowych, nadciśnieniu tętniczym i niewydolności serca.
Oprócz sesji przeznaczonych głównym zagadnieniom medycyny sercowo-naczyniowej, na podstawie których zostaną opracowane EPCCS_guidance_documents (https://ipccs.org/epccs-guidance-documents/), przedstawiono dane naukowe dotyczące rozpoznawania i postępowania w chorobie tętnic obwodowych (PAD). Zaprezentował je dr Rafel Ramos z Girony w Hiszpanii. Był zadowolony z zaproszenia do wystąpienia na temat PAD, ponieważ zauważa, że jest to w dużej mierze zaniedbana, lecz ważna choroba sercowo-naczyniowa (CVD).
Większość przypadków choroby tętnic kończyn dolnych (LEAD) występuje w tętnicach udowych i podkolanowych i jest ona częstsza u mężczyzn niż u kobiet. Miażdżyca jest chorobą układową, a choroba postępuje w podobny sposób w kończynie dolnej (4 stopnie według klasyfikacji Fontaine'a). U 1 do 2 na 10 osób w wieku powyżej 65 lat występuje LEAD (wskaźnik kostka-ramię [ABI] <0,9), ale tylko u 1 na 10 pacjentów mogą występować objawy. Należy jednak zauważyć, że postać bezobjawowa może wynikać po prostu z tego, że dana osoba nie jest w stanie chodzić wystarczająco dużo, aby wywołać objawy, na przykład w przypadku niewydolności serca, lub z tego, że osoba ta ma zmniejszoną wrażliwość na ból z powodu neuropatii cukrzycowej.
Ponieważ choroba może być ciężka nawet przy braku objawów, ważne jest przeprowadzanie badań przesiewowych w kierunku LEAD. Osoby z LEAD są narażone na większe ryzyko zdarzeń dotyczących kończyn dolnych, CVD i zgonu. Ryzyko zgonu rośnie wraz z obniżaniem się ABI, a ABI ma wartość predykcyjną ponad kategorie ryzyka według Framingham. LEAD ma podobne czynniki ryzyka jak miażdżyca, ale waga tych czynników nieco się różni. W przypadku LEAD najważniejsze są cukrzyca i palenie tytoniu.
Leczenie może zmniejszyć ryzyko CVD i zgonu. Opisano jednak, że wdrażanie zalecanych środków profilaktyki wtórnej u pacjentów z PAD jest niewystarczające. Zbyt niewiele osób z PAD, które paliły tytoń, rozpoczęło program zaprzestania palenia, a niewielki odsetek rozpoczął program ćwiczeń polegających na chodzeniu. Leki przeciwpłytkowe i leki hipolipemizujące przepisywano odpowiednio u około 60% i około 50% pacjentów z PAD w European Heart Registry, a więcej mężczyzn niż kobiet było leczonych. Pacjenci z istniejącą CVD byli leczeni lepiej.
LEAD rozpoznaje się na podstawie pomiaru ABI: dzieląc najwyższe skurczowe ciśnienie tętnicze (SBP) na kostce przez najwyższe SBP na ramieniu dla każdej nogi, gdy badana osoba leży na plecach, po 5-10 minutach odpoczynku. Do celów stratyfikacji ryzyka sercowo-naczyniowego należy brać pod uwagę najniższe ABI. W skrócie, ABI <0,9 jest nieprawidłowo niskie, wartość między 0,90 a 1,00 jest graniczna, wartość między 1,00 a 1,40 jest uznawana za prawidłową, a powyżej 1,40 jest nieprawidłowo wysoka. Do pacjentów z klinicznym podejrzeniem LEAD, u których należy zmierzyć ABI, należą osoby z chromaniem przestankowym lub innymi objawami w kończynach dolnych podczas wysiłku niezwiązanymi ze stawami, osoby z upośledzoną funkcją chodzenia lub z bólem spoczynkowym o charakterze niedokrwiennym w wywiadzie. Osoby ze znaną chorobą miażdżycową w innym łożysku naczyniowym lub z takimi schorzeniami jak tętniak aorty brzusznej, przewlekła choroba nerek czy niewydolność serca są narażone na zwiększone ryzyko LEAD. Ramos i jego zespół opracowali REASON: skalę ryzyka służącą do identyfikacji osób kwalifikujących się do badań przesiewowych w kierunku PAD, opartą na ABI.
Leczenie LEAD powinno rozpocząć się od zmian stylu życia, ponieważ najlepsze leczenie obejmuje środki niefarmakologiczne, zwłaszcza zaprzestanie palenia tytoniu i regularny wysiłek fizyczny, a także zdrową dietę i redukcję masy ciała. Zaprzestanie palenia tytoniu nie tylko zmniejsza ryzyko zdarzeń sercowo-naczyniowych i zgonu, lecz także zapewnia najbardziej zauważalną poprawę dystansu chodu, gdy jest połączone z regularnym wysiłkiem fizycznym. Farmakoterapię można również stosować w celu pobudzenia zaprzestania palenia.
Zalecane leczenie LEAD obejmuje leczenie przeciwpłytkowe, doustne leki przeciwkrzepliwe, leki hipolipemizujące, takie jak statyny, a niedawno wykazano korzyść z inhibitora PCSK9 ewolokumabu w porównaniu z samymi statynami u pacjentów z PAD. W zaleceniach dotyczących leczenia rozróżnia się objawową i bezobjawową LEAD. Upośledzenie chodzenia można leczyć farmakologicznie cylostazolem i naftydrofurylem, ale dane naukowe są ograniczone.
Aby zminimalizować utratę tkanek, pacjentów z PAD i cukrzycą należy poinstruować o samodzielnym badaniu stóp i zdrowych zachowaniach dotyczących stóp. Szybkie rozpoznanie i leczenie zakażenia stopy są ważne, aby uniknąć amputacji. Rewaskularyzacja może być rozsądnym rozwiązaniem u osób z chromaniem ograniczającym codzienne funkcjonowanie, u których odpowiedź na zmiany stylu życia i leczenie farmakologiczne jest niewystarczająca.
Dołącz do nas
Dołącz do Globalnej Sieci Kardiologicznej Podstawowej Opieki Zdrowotnej. Członkostwo jest bezpłatne.
Czy chcą Państwo podać więcej informacji o sobie?
Zainteresowania
Wyślemy wiadomość e-mail z linkiem potwierdzającym rejestrację.





