Aktualne informacje o profilaktyce udaru mózgu w migotaniu przedsionków
EPCCS 2019 W wyczerpującym wykładzie profesor Hobbs omówił szereg aspektów istotnych dla postępowania u pacjentów z migotaniem przedsionków (AF), najczęstszą arytmią serca. Przeczytaj relację
W wyczerpującym wykładzie Hobbs omówił szereg aspektów istotnych dla postępowania u pacjentów z migotaniem przedsionków (AF), najczęstszą arytmią serca. Jako arytmia AF jest stanem stosunkowo łagodnym, a niektórzy pacjenci nie mają objawów. Głównym powodem leczenia tych pacjentów jest prawie 5-krotnie zwiększone ryzyko udaru zatorowego w porównaniu z osobami z prawidłowym rytmem zatokowym. Ciężkość udaru związanego z AF jest zazwyczaj większa niż udaru niezwiązanego z AF, co skutkuje większym stopniem niepełnosprawności. Hobbs postulował, że co najmniej połowie udarów można zapobiec, ponieważ wynikają one z AF i nadciśnienia tętniczego, a zatem można im zapobiegać dzięki interwencjom w podstawowej opiece zdrowotnej. Ryzyko udaru w AF można zmniejszyć za pomocą leczenia przeciwkrzepliwego. Zanim jednak będzie można leczyć ryzyko udaru, należy zidentyfikować pacjentów zagrożonych. Zarówno wytyczne ESC, jak i brytyjskie wytyczne NICE zalecają oportunistyczne badanie przesiewowe w kierunku AF. Zalecenie to opiera się na badaniu SAFE, które wykazało, że oportunistyczne badanie przesiewowe w kierunku AF było bardziej opłacalne niż systematyczne badanie przesiewowe w wykrywaniu nowych przypadków. Badanie SAFER następnie ustaliło, że oportunistyczne badanie przesiewowe jest wystarczające. Po wykryciu AF kolejnym ważnym krokiem jest ocena ryzyka udaru za pomocą skali CHA₂DS₂-VASc. Skala ta wskazuje, kto powinien, a kto nie powinien otrzymywać leczenia przeciwkrzepliwego w celu zmniejszenia ryzyka udaru. Antagoniści witaminy K (VKA), tacy jak warfaryna, wykazują dużą skuteczność w zmniejszaniu liczby udarów w AF w porównaniu z brakiem leczenia. W badaniu BAFTA porównano warfarynę z małą dawką kwasu acetylosalicylowego u osób w podeszłym wieku i wykazano, że ryzyko udaru śmiertelnego lub prowadzącego do niepełnosprawności, krwotoku śródczaszkowego lub klinicznie istotnej zatorowości tętniczej było ponad dwukrotnie mniejsze w przypadku warfaryny, bez zwiększenia ryzyka dużego krwawienia. Stosunek korzyści do ryzyka w rzeczywistości poprawia się wraz z wiekiem lub z wyższymi wartościami w skali CHA₂DS₂-VASc. Zastrzeżeniem dotyczącym leczenia VKA jest to, że ma ono bardzo wąskie okno terapeutyczne i wiele interakcji z pokarmami i lekami. Dlatego pacjentów należy monitorować, aby zapewnić ścisłą kontrolę poziomu antykoagulacji. Czas w zakresie terapeutycznym powinien przekraczać 60%, w przeciwnym razie ryzyko jest większe niż u osób w ogóle nieleczonych. Kolejnym krokiem jest ocena ryzyka krwawienia za pomocą skali HAS-BLED. Skali tej można użyć do zidentyfikowania, które czynniki ryzyka można modyfikować. Wytyczne ESC nie wspominają już o tej skali, ponieważ była ona używana do odmawiania pacjentom leczenia, a nie do tego powinna służyć. Pacjenci z AF otrzymujący leczenie przeciwkrzepliwe mają lepsze wyniki niezależnie od ryzyka udaru i krwawienia. Hobbs omówił również, czy istnieje rola leczenia przeciwpłytkowego w AF. Jak wspomniano, badanie BAFTA wykazało, że leczenie VKA i kwasem acetylosalicylowym wiązało się z podobnym ryzykiem krwawienia pozaczaszkowego. Nowsza metaanaliza badań wykazała jednak, że skuteczność kwasu acetylosalicylowego zanika u pacjentów w podeszłym wieku, w wieku 82 lat i starszych. ESC i NICE stwierdzają, że nie należy proponować kwasu acetylosalicylowego w profilaktyce udaru w AF. Podwójną terapię przeciwpłytkową kwasem acetylosalicylowym i klopidogrelem można rozważyć wyłącznie wtedy, gdy leczenie przeciwkrzepliwe jest przeciwwskazane lub nietolerowane oraz gdy u danej osoby wartość w skali CHA₂DS₂-VASc wynosi ≥2. Na proces krzepnięcia można oddziaływać na wiele sposobów i opracowano w tym celu różne podejścia terapeutyczne. Podczas gdy NOAC rywaroksaban, apiksaban i edoksaban hamują czynnik Xa, dabigatran hamuje czynnik IIA, a VKA oddziałują na kilka czynników w kaskadzie krzepnięcia. Poszczególne NOAC oceniano w badaniach z udziałem różnych populacji pacjentów i różnych poziomów ryzyka. Istnieją także różnice we właściwościach farmakodynamicznych przedstawicieli tej klasy leków. Ważna jest świadomość tych różnic, aby dokonać najlepszego wyboru dla indywidualnego pacjenta. Wytyczne ESC preferują NOAC zamiast VKA, ponieważ baza dowodowa jest silna i obejmuje obecnie także wiele danych z rzeczywistej praktyki. Kwestie do rozważenia przy stosowaniu NOAC obejmują to, którego przedstawiciela klasy wybrać przy rozpoczynaniu leczenia przeciwkrzepliwego. Niektóre leki są bardziej odpowiednie niż inne u pacjentów o określonych cechach, takich jak wcześniejsza choroba sercowo-naczyniowa, zaburzenia żołądkowo-jelitowe lub wcześniejsze krwawienie z przewodu pokarmowego, albo zaburzenia czynności nerek. Niektóre leki umożliwiają dostosowanie dawki w szczególnych przypadkach. Interakcje lekowe w przypadku NOAC są na ogół nieliczne. Jeśli chodzi o ryzyko krwawienia w rzeczywistej praktyce, dane były bardzo spójne z danymi z badań dotyczących NOAC. Wadą danych z rzeczywistej praktyki jest to, że nie można wykluczyć błędu preferencyjnego przepisywania, ale dane sugerują przynajmniej, że jeśli punktem odniesienia są VKA, NOAC są co najmniej tak samo bezpieczne pod względem dużych krwawień. Faktem dotyczącym rzeczywistej praktyki w przeciwieństwie do badań jest to, że pacjenci mają więcej chorób współistniejących i polipragmazję. Wpływ polipragmazji u osób w podeszłym wieku na skuteczność i bezpieczeństwo apiksabanu oceniono w podbadaniu badania ARISTOTLE. Wykazało ono, że skuteczność pozostała taka sama pomimo polipragmazji (porównanie 0-5 leków z 6-8 i ≥9 leków). Wpływ apiksabanu na duże krwawienia malał wraz z nasilaniem się polipragmazji, ale w najwyższej kategorii nadal obserwowano korzyść. W postępowaniu okołooperacyjnym i pooperacyjnym u pacjentów poddawanych planowym zabiegom chirurgicznym nie ma dużego znaczenia dla pacjentów z AF, czy byli leczeni warfaryną, czy NOAC. Podobnie w sytuacjach pilnych przyjmowanie leczenia przeciwkrzepliwego nie stanowi poważnego problemu, jeśli konieczny jest zabieg chirurgiczny. Można jednak ocenić poziom krzepnięcia. W przypadku VKA można podać witaminę K. Ze względu na krótki okres półtrwania NOAC uważano, że odwrócenie działania przeciwkrzepliwego nie jest konieczne, co potwierdziły badania. Mimo to dostępne są obecnie leki odwracające działanie NOAC. Przy leczeniu pacjentów NOAC nie ma potrzeby monitorowania poziomu antykoagulacji. Ważne jest jednak, aby pacjenci przestrzegali zaleceń terapeutycznych. Ponadto należy pamiętać, że należy zmierzyć CrCl (lub obliczyć go za pomocą kalkulatora Cockcrofta-Gaulta), a nie eGFR, ponieważ badania opierały się na tym pierwszym. Badanie kohortowe GARFIELD-AF wykazało, że u pacjentów z AF i wartością w skali CHA₂DS₂-VASc równą 0 obserwuje się wiele przypadków nadmiernego leczenia, a w grupie wyższego ryzyka jedna czwarta nadal otrzymuje kwas acetylosalicylowy! Hobbs wywnioskował zatem, że musimy skoncentrować się na pokonywaniu barier we wdrażaniu praktyki opartej na dowodach naukowych.
ZakrzepicaMigotanie przedsionkówProfilaktyka
Dołącz do nas
Dołącz do Globalnej Sieci Kardiologicznej Podstawowej Opieki Zdrowotnej. Członkostwo jest bezpłatne.
Czy chcą Państwo podać więcej informacji o sobie?
Zainteresowania
Wyślemy wiadomość e-mail z linkiem potwierdzającym rejestrację.





